Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới chủ trì Hội thảo.
Cùng dự và điều hành có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Vũ Hải Hà.
Tham dự có: Thường trực Ủy ban, các thành viên Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; đại diện các cơ quan của Quốc hội, các ban, bộ ngành Trung ương; lãnh đạo Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng và TP. Huế.
Cần thiết, cấp bách hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động giám sát
Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới nhấn mạnh, hội thảo có ý nghĩa rất quan trọng cả về phương diện pháp lý, thực tiễn và yêu cầu đổi mới hoạt động giám sát của Quốc hội trong giai đoạn hiện nay.
Trong bối cảnh đất nước tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và thực chất, việc ký kết, tham gia và thực hiện các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế ngày càng mở rộng trên nhiều lĩnh vực từ quốc phòng, an ninh, đối ngoại đến kinh tế, thương mại, khoa học công nghệ, môi trường, chuyển đổi số và các vấn đề an ninh phi truyền thống. “Điều đó đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội trong việc tăng cường giám sát việc thực hiện các cam kết, các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế”, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhấn mạnh.
Tuy nhiên, thực tiễn thời gian qua cho thấy, hoạt động giám sát việc thực hiện điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc; đặc biệt là cơ chế phối hợp giữa các cơ quan của Quốc hội trong tổ chức giám sát, chia sẻ thông tin, xác định trách nhiệm, theo dõi và đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát.
Từ thực tế đó, Chủ nhiệm Ủy ban Lê Tấn Tới khẳng định, việc xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về phối hợp giám sát việc thực hiện điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế là yêu cầu cần thiết, cấp bách; có ý nghĩa quan trọng trong việc thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất, rõ ràng và khả thi cho hoạt động phối hợp giám sát của các cơ quan của Quốc hội trong lĩnh vực đặc thù này.
Chủ nhiệm Ủy ban Lê Tấn Tới cho biết, tại Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND (Luật số 121/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Trong đó, khoản 3 Điều 44 giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số nội dung liên quan đến hoạt động phối hợp giám sát.
Thực hiện Nghị quyết số 2015/NQ-UBTVQH15 ngày 11/3/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại được giao chủ trì soạn thảo dự thảo Nghị quyết. Ngày 18/5/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục ban hành Thông báo kết luận số 61/KL-UBTVQH16 cho phép áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn trong xây dựng và ban hành Nghị quyết này.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Lê Tấn Tới, việc áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn vừa tạo điều kiện thuận lợi nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu rất cao về tiến độ, chất lượng và tính chặt chẽ của dự thảo Nghị quyết.
Ngay sau khi được giao nhiệm vụ, Thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đã khẩn trương thành lập Tổ soạn thảo; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan để nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, rà soát hệ thống pháp luật liên quan và tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, chuyên gia nhằm hoàn thiện hồ sơ dự thảo.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại mong muốn tiếp tục lắng nghe các ý kiến sâu sắc, đa chiều, giàu tính thực tiễn tại hội thảo để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết với chất lượng cao nhất trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua tại Phiên họp tháng 6/2026.
Làm rõ cơ chế phối hợp, bảo đảm thống nhất trong hoạt động đối ngoại nghị viện
Tại hội thảo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Đinh Công Sỹ đã báo cáo tổng quan về quá trình xây dựng dự thảo Nghị quyết.
Theo đó, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2025 đã bổ sung quy định mới mang tính đặc thù về việc Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội phối hợp với cơ quan có liên quan của Quốc hội các quốc gia cùng ký kết điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế để tiến hành giám sát việc thực hiện.
Đây là quy định vừa thuộc phạm vi hoạt động giám sát của Quốc hội, vừa gắn với hoạt động đối ngoại nghị viện; do đó cần có văn bản hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm tính thống nhất, khả thi trong tổ chức thực hiện.
Báo cáo cũng nêu rõ, việc xây dựng Nghị quyết nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội; phát huy vai trò đối ngoại nghị viện trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các cam kết quốc tế, bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc.
Theo dự thảo, Nghị quyết gồm 4 chương, 15 điều, quy định tương đối toàn diện về phạm vi điều chỉnh, nguyên tắc phối hợp giám sát; nội dung, hình thức phối hợp giám sát; trình tự, thủ tục thực hiện và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.
Đáng chú ý, dự thảo xác định rõ Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội là các chủ thể trực tiếp thực hiện hoạt động phối hợp giám sát theo chức năng, nhiệm vụ được luật giao; trong khi Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại giữ vai trò cơ quan đầu mối giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo dõi, tổng hợp kế hoạch, điều phối hoạt động phối hợp giám sát và tổng hợp báo cáo kết quả hàng năm.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều nhóm vấn đề trọng tâm như: cơ chế phân công, phối hợp trách nhiệm giữa Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; vai trò điều phối của Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại; nội dung, hình thức phối hợp giám sát; phương thức trao đổi thông tin; cơ chế phối hợp với các cơ quan của Chính phủ, bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan.
Các ý kiến cũng đề cập đến yêu cầu bảo đảm trình tự, thủ tục chặt chẽ nhưng linh hoạt; giá trị pháp lý của kết quả giám sát; cơ chế theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát; đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật Việt Nam và phù hợp với thông lệ quốc tế.
theo Tấn Tài - Báo Đại biểu nhân dân