Theo Cục An toàn thông tin, Bộ TT&TT, dịp cận Tết, chỉ cần gõ từ khóa “đổi tiền lì xì tết” trên mạng xã hội là hàng trăm bài đăng, hội nhóm hiện ra với những lời mời gọi, cam kết "tiền thật", "tiền mới", "giá rẻ nhất thị trường"...

Thậm chí, nhiều chủ tài khoản còn nhận “đổ buôn” tiền lẻ, tiền mới cho ai có nhu cầu hay tuyển cộng tác viên đăng bài. Ngoài dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ, “dân buôn tiền” trên mạng Internet còn rao bán cả tiền lì xì, tiền độc, tiền hiếm, ngoại tệ của nhiều nước.

Các loại tiền này chủ yếu được chuyển trực tiếp từ nước ngoài về, với giá bán thường cao gấp nhiều lần so với mệnh giá thực tế tùy vào độ độc, lạ của loại tiền.

Tham khảo giá một vài cơ sở đổi tiền mới tại Hà Nội, mệnh giá 10.000 đồng, 20.000 đồng và 50.000 đồng có phí đổi là khoảng từ 5 - 6%. Với mức tiền cao hơn hoặc đổi nhiều tiền hơn thì mức phí đổi sẽ rẻ hơn một chút. Thậm chí, còn có khái niệm “tiền lướt”, tức là tiền đã qua sử dụng thì mức phí đổi chỉ khoảng 2-3%.

Tuy nhiên, những quảng cáo dịch vụ đổi tiền mới trên các trang mạng xã hội tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người đổi tiền. Thực tế đã có nhiều nạn nhân thực hiện giao dịch đổi tiền mới nhưng khi nhận lại tiền được đổi thì không đủ như cam kết, thậm chí khi nhận lại là tiền giả.

Không ít trường hợp người dân chuyển khoản xong thì chủ tài khoản trang mạng xã hội đã chặn liên lạc và mất tích, “bùng” tiền cọc của khách. Thông thường những người “sập bẫy” các chiêu lừa đảo và bị đổi tiền giả đều xem như “xui” không dám trình báo đến các cơ quan chức năng vì sợ bị truy cứu trách nhiệm về tội mua bán tiền giả.

Theo đó, mọi hành vi thu, đổi tiền mới, tiền lẻ của cá nhân, tổ chức khác nhằm hưởng chênh lệch và trao đổi tiền trên mạng không được phép, đều vi phạm quy định pháp luật và phải được ngăn chặn, xử lý nghiêm.

Trước thông tin trên, Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân cần cảnh giác trước những đối tượng không quen biết, tuyệt đối không đổi tiền qua mạng xã hội để tránh trở thành “con mồi” tiếp tay cho các hành vi lừa đảo.

Chỉ nên sử dụng các dịch vụ đổi tiền của ngân hàng, công ty tài chính hoặc các cơ sở kinh doanh có uy tín, có giấy phép hoạt động hợp pháp. Đối với các dịch vụ trên mạng xã hội, trước khi giao dịch, hãy kiểm tra các phản hồi từ khách hàng cũ, các đánh giá hoặc các chứng chỉ pháp lý của dịch vụ; so sánh tỷ giá chênh lệch với thị trường, không tin vào những dịch vụ tỷ giá quá cao so với thị trường.

Người dân cũng cần cảnh giác với các dịch vụ yêu cầu chuyển tiền trước khi nhận hàng. Khi phát hiện các đối tượng có hành vi tàng trữ, lưu hành tiền giả hay các hành vi lừa đảo, trục lợi khác, cần kịp thời trình báo cơ quan Công an gần nhất để có biện pháp ngăn chặn, xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, tuần qua Cục An toàn thông tin cũng cảnh báo người dân về chiêu trò mạo danh nhân viên ngân hàng nhằm lừa đảo vay tiền, đáo hạn. Thủ đoạn này đã khiến nhiều người dân, đặc biệt là những người không có nhiều kinh nghiệm về tài chính, rơi vào bẫy của kẻ lừa đảo.

Cụ thể, mới đây, Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an tỉnh Đồng Nai đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam đối với L.T.H.N. để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Theo kết quả điều tra ban đầu, thủ đoạn của đối tượng là mạo danh nhân viên ngân hàng, khi nhận được thông tin đang có khách hàng cần vay tiền để đáo hạn (như lừa vay một người đàn ông tên S với số tiền lớn), sau đó chiếm đoạt. Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Đồng Nai nhận định thủ đoạn của đối tượng tuy không mới nhưng vẫn có nhiều người bị lừa.

Các đối tượng thường tự xưng là nhân viên của một ngân hàng lớn, gọi điện hoặc nhắn tin cho khách hàng với lý do "thông báo về các gói vay ưu đãi" hoặc "cập nhật thông tin tín dụng". Sau đó, họ yêu cầu người vay cung cấp các thông tin cá nhân như số căn cước, số tài khoản ngân hàng, mức thu nhập, mục đích vay… Thậm chí, nếu khách hàng đang có khoản vay tại ngân hàng, đối tượng sẽ thông báo "đã đến hạn thanh toán" hoặc "cần phải gia hạn khoản vay". Các đối tượng sẽ yêu cầu khách hàng chuyển tiền vào một tài khoản khác hoặc cung cấp thông tin tài chính cá nhân để "đảm bảo giao dịch". Sau khi nạn nhân tin tưởng và thực hiện theo hướng dẫn, đối tượng sẽ trình bày các lý do bắt nạn nhân phải chờ đợi rồi tiếp đó chặn mọi liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền.

Người dân cần chú ý rằng các ngân hàng sẽ không chủ động gọi điện yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu, hoặc yêu cầu thanh toán tiền qua điện thoại. Các thông báo về việc vay tiền, đáo hạn khoản vay hay các thay đổi liên quan đến tài khoản của bạn thường sẽ được gửi qua email chính thức của ngân hàng hoặc thông qua các kênh bảo mật như app ngân hàng, không phải qua điện thoại hay tin nhắn lạ.

Cục An toàn thông tin khuyến cáo người dân cần chủ động gọi đến số điện thoại chính thức của ngân hàng để xác minh danh tính của đối tượng. Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân như căn cước công dân; tài khoản ngân hàng, mã OTP,... dưới mọi hình thức. Nếu có ai đó yêu cầu bạn cung cấp các thông tin này, hãy từ chối ngay lập tức và thông báo với ngân hàng. Không thực hiện theo hướng dẫn của đối tượng lạ đặc biệt là liên quan đến giao dịch chuyển tiền. Không truy cập vào những đường dẫn lạ hoặc tải về những ứng dụng không rõ nguồn gốc. Trường hợp nghi ngờ lừa đảo, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn xử lý.