Chèo thuyền vãn cảnh trên hồ Đồng Thái mang vẻ đẹp sơn thủy hữu tình

"Viên ngọc thô" giữa lòng di sản

Hồ Đồng Thái với diện tích lên tới 380 ha, bao trọn trong mình hệ sinh thái đa dạng từ mặt nước tĩnh lặng đến những dãy núi đá nhấp nhô. Du khách đến đây không khỏi ngỡ ngàng trước vẻ đẹp hoang sơ, rất phù hợp cho các loại hình du lịch sinh thái và trải nghiệm.

Hiện nay, hành trình khám phá Đồng Thái chủ yếu diễn ra theo các tuyến đường thủy: du khách xuống thuyền tại bến, lướt trên mặt hồ để thăm quan các ngôi chùa, điểm thờ tự linh thiêng nằm sâu trong núi, hoặc khám phá vẻ đẹp kỳ bí của hang Động Mã Tiên. Sau chuyến hành trình, ẩm thực tại chỗ với những sản phẩm thủy sản được nuôi trồng ngay trong lòng hồ chính là "đặc sản" giữ chân thực khách.

Khi du lịch vẫn còn "thuận lòng khách, nhờ lòng dân"

Dù sở hữu tiềm năng to lớn, nhưng nhìn vào thực tế giai đoạn 2023 – 2025, hoạt động du lịch tại hồ Đồng Thái vẫn mang đậm tính tự phát và phụ thuộc nhiều vào nỗ lực cá nhân của các hộ gia đình.

• Quy mô hoạt động khiêm tốn: Hiện nay, toàn xã chỉ có khoảng 7 hộ gia đình với 14 nhân khẩu thường xuyên tham gia vào việc chở khách tham quan. Các hộ này tập trung chủ yếu tại xóm Dân Mới và xóm Hoàng Tiến.
• Hạ tầng phương tiện còn sơ khai: Đội thuyền phục vụ du khách chỉ khoảng 15 chiếc, bao gồm các loại thuyền tôn và thuyền xi măng được người dân tự trang bị thêm động cơ máy.
• Hiệu quả kinh tế chưa tương xứng: Lượng khách đổ về đây chủ yếu tập trung vào mùa hè và các dịp lễ lớn như 30/4 hay 2/9. Bình quân mỗi năm, hồ đón khoảng 800 – 900 lượt khách, mang lại doanh thu dao động từ 350 – 400 triệu đồng.
• Dịch vụ đi kèm còn hạn chế: Du khách đến đây chủ yếu tự lựa chọn giữa việc thuê dịch vụ nấu ăn tại bến rồi mang vào hang động, hoặc dùng bữa ngay tại khu vực bến thuyền với các sản phẩm địa phương.

Đáng chú ý nhất chính là câu chuyện về an toàn đường thủy. Trong bối cảnh hệ thống giám sát và cứu hộ chuyên nghiệp chưa được triển khai bài bản, sự an toàn của du khách hoàn toàn dựa trên sự tự giác của người dân. Các chủ thuyền đã chủ động trang bị áo phao, gắn biển nội quy và cảnh báo nguy hiểm trên tàu. Nhờ sự quán triệt sát sao của chính quyền xã về việc tuyệt đối không chở khách khi thời tiết xấu, từ năm 2023 đến nay, địa phương chưa để xảy ra bất kỳ vụ việc mất an toàn nào.

Tuy nhiên, chính sự "tự quản" này cũng bộc lộ những nút thắt lớn. Do thiếu một tổ chức quản lý chuyên nghiệp, việc phục vụ khách vẫn còn mang tính cảm tính, thiếu sự đồng bộ và chưa tạo được sức hút mạnh mẽ đối với du khách phương xa.

Những "nút thắt" cần tháo gỡ

                       Hồ Đồng Thái vẫn giữ được nét hoang sơ

Dù sở hữu tiềm năng chưa thức tỉnh, du lịch đường thủy xã Đồng Thái vẫn đang đối mặt với những rào cản mang tính hệ thống, khiến hoạt động này chưa thể bứt phá khỏi quy mô hộ gia đình. Tại sao một vùng hồ rộng lớn, tiềm năng như vậy vẫn chưa thể bứt phá? Câu trả lời nằm ở những khó khăn nội tại:

Hạ tầng chưa đồng bộ: Cơ sở lưu trú, khu vui chơi giải trí và tàu thuyền chất lượng cao vẫn còn là "khoảng trống".

Điểm nghẽn kinh phí: Việc đầu tư du lịch đòi hỏi nguồn lực lớn, trong khi ngân sách địa phương còn hạn chế.

Quảng bá còn hạn chế: Khách du lịch chủ yếu vẫn là người địa phương và các vùng lân cận do thiếu các chiến dịch truyền thông hiệu quả.

Kỳ vọng về một cuộc "thay da đổi thịt"

Xác định du lịch trải nghiệm là một trong ba nhiệm vụ đột phá, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I (nhiệm kỳ 2025-2030) đã đặt du lịch sinh thái làm trọng tâm.

Để thực hiện mục tiêu này, chính quyền xã Đồng Thái đã đưa ra những kiến nghị quyết liệt:

Thu hút đầu tư: Mong muốn UBND tỉnh có chính sách trải thảm đỏ mời các doanh nghiệp lớn đầu tư vào hạ tầng du lịch đường thủy.

Hỗ trợ đào tạo: Đề nghị Sở Du lịch tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ cho cả cán bộ quản lý và người dân trực tiếp làm nghề.

Hoàn thiện chuỗi cung ứng: Chú trọng phát triển đồng bộ từ tham quan, giải trí đến dịch vụ mua sắm đặc sản địa phương.

Với định hướng đúng đắn và sự quan tâm đầu tư kịp thời, hy vọng trong tương lai gần, hồ Đồng Thái sẽ không chỉ là một điểm đến của mùa hè hay mùa lễ hội, mà sẽ trở thành một biểu tượng mới trên bản đồ du lịch đường thủy của tỉnh Ninh Bình.