Tham dự có: Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng; Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc, các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội; các chuyên gia, nhà khoa học là thành viên Hội đồng.
Tại phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Đại Thắng đã công bố Nghị quyết thành lập Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Theo đó, Hội đồng gồm 27 thành viên do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định là Chủ tịch Hội đồng. Hội đồng có nhiệm vụ giúp Ủy ban Thường vụ Quốc hội tư vấn, tham mưu về định hướng, chương trình, kế hoạch hoạt động khoa học; điều hòa phối hợp trong việc thực hiện các nhiệm vụ khoa học trong các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội.
Cầu nối vững chắc giữa lý luận khoa học và thực tiễn lập pháp
Phát biểu khai mạc phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, Hội đồng đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh, nhiệm vụ được giao; tổ chức tổng kết, đánh giá toàn diện những kết quả đã đạt được, đồng thời đề xuất nhiều kiến nghị có giá trị chiến lược nhằm củng cố, kiện toàn và hoàn thiện cơ chế hoạt động của Hội đồng.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Hội đồng nhiệm kỳ 2021 - 2026 đã tổ chức nhiều phiên họp, nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học, các hội nghị, hội thảo nhất và đóng góp vào nhiều văn bản nhất, góp phần nâng cao tính khoa học trong nhiều quyết sách của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
“Hội đồng đã thực sự trở thành cầu nối vững chắc giữa lý luận khoa học và thực tiễn lập pháp, cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và thực tiễn có giá trị, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Lãnh đạo Quốc hội và các quyết sách của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Điểm lại những kết quả nổi bật mang tính dấu ấn trong nhiệm kỳ vừa qua, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Hội đồng đã chủ động tham gia đóng góp ý kiến chuyên sâu, thẩm định khoa học đối với nhiều dự án luật có nội dung phức tạp, chuyên ngành sâu, phạm vi tác động rộng; đóng góp ý kiến đối với 2 dự thảo văn bản quan trọng trình Bộ Chính trị và cơ quan có thẩm quyền.
Hội đồng đã trực tiếp tham mưu, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 413/NQ-UBTVQH15 phê duyệt Định hướng nghiên cứu khoa học giai đoạn 2021 - 2026 với 4 định hướng trọng tâm, góp phần thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng nhất là những văn bản mới. Trên cơ sở đó, đã tổ chức thực hiện và nghiệm thu thành công 41 đề tài khoa học cấp bộ và 5 đề tài cấp cơ sở bảo đảm chất lượng, tiến độ.
Hội đồng cũng đã chủ trì, phối hợp trong nhiều hoạt động hướng đến Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam. Trong đó, đã nghiên cứu Đề tài khoa học cấp Bộ đặc biệt: “Quốc hội Việt Nam - 80 năm xây dựng, đổi mới và phát triển”. Kết quả nghiên cứu được nghiệm thu đạt mức xuất sắc và được biên soạn, xuất bản thành 2 bộ sách có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, được các ĐBQH và các cơ quan nghiên cứu đánh giá rất cao; là công trình khoa học phục vụ thiết thực các hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam.
Bước sang nhiệm kỳ mới, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục đặt niềm tin và những yêu cầu, kỳ vọng cao hơn đối với Hội đồng. Trọng tâm là tư vấn, hỗ trợ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ đề ra trong Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; thực hiện chức năng giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược hết sức quan trọng, đặc biệt trong giai đoạn mới đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật.
“Lãnh đạo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội mong muốn, trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, Hội đồng sẽ tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, kinh nghiệm và bản lĩnh trong nghiên cứu khoa học, khẳng định vị thế là cơ quan tư vấn chiến lược, tham mưu tin cậy, giúp Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, ban hành nhiều quyết sách đúng đắn, kịp thời, đạt hiệu quả cao trong thực tiễn”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Tiếp đó, Hội đồng nghe Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của các thành viên Hội đồng và các cơ quan đối với các văn bản xin ý kiến Hội đồng.
Các thành viên Hội đồng đã thảo luận, cho ý kiến và biểu quyết thông qua: dự thảo Nghị quyết ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm kỳ 2026 - 2031; dự thảo Quyết định phân công nhiệm vụ thành viên Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm kỳ 2026 - 2031; dự thảo Quyết định ban hành Chương trình làm việc của Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm kỳ 2026 - 2031; dự thảo Nghị quyết ban hành Định hướng nghiên cứu khoa học và công nghệ giai đoạn 2026 - 2031; dự thảo Nghị quyết ban hành Định hướng nghiên cứu khoa học và công nghệ năm 2027.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nghiên cứu khoa học và chia sẻ tri thức
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá cao Hội đồng đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, làm việc tập trung, thực chất và hoàn thành khối lượng công việc theo đúng dự kiến chương trình. Các thành viên Hội đồng đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết để hoàn thiện các văn bản đã được biểu quyết thông qua. Việc thông qua các văn bản này là cơ sở quan trọng để tiến hành các hoạt động của Hội đồng trong 5 năm tới; tạo ra những xung lực mới trong công tác nghiên cứu khoa học trong khối các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội.
Phó Chủ tịch Quốc hội giao Văn phòng Quốc hội khẩn trương hoàn thiện, báo cáo Thường trực Hội đồng xem xét tiếp thu để hoàn chỉnh và ký ban hành.
Để triển khai thực hiện các công việc ngay sau phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, các thành viên Hội đồng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh, trí tuệ, kiến thức và sự cống hiến khoa học; chủ động, tích cực tham gia các hoạt động của Hội đồng với tinh thần đổi mới, trách nhiệm, khách quan; bám sát chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, góp phần nâng cao chất lượng công tác lập pháp, công tác giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước theo chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội.
Bên cạnh đó, nâng cao chất lượng nghiên cứu tư vấn chiến lược, tư vấn chính sách, có trọng tâm trọng điểm, tập trung vào các vấn đề lớn, quan trọng. Mỗi thành viên Hội đồng cần chú trọng vào việc nâng cao hàm lượng khoa học trong công tác tư vấn chiến lược, chính sách; cung cấp những luận cứ khoa học và thực tiễn tin cậy, phục vụ cho hoạt động lập pháp - nhiệm vụ trọng tâm của Quốc hội; chủ động nghiên cứu các vấn đề chiến lược, cốt lõi. Cùng với việc thực hiện định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, còn một việc rất quan trọng là tổng kết thi hành Hiến pháp 2013. Hội đồng cần tập trung vào nội dung này gắn với tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, quán triệt sâu sắc tinh thần đổi mới tư duy lập pháp theo các đường lối, chủ trương mới của Đảng và Nhà nước. Tăng cường công tác nghiên cứu phản biện chính sách nhằm kịp thời nhận diện các điểm nghẽn, các rào cản thể chế và những bất cập trong quy định pháp luật để từ đó đề xuất những giải pháp thiết thực phục vụ công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Đồng thời, đổi mới toàn diện phương thức hoạt động của Hội đồng theo hướng linh hoạt, hiệu quả; nâng cao tính chuyên nghiệp, linh hoạt, khoa học.
Bên cạnh các phiên họp chính thức định kỳ, cần tổ chức nhiều phiên họp có tính chất họp nhóm thành viên Hội đồng, họp nhóm chuyên đề; phối hợp với các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan khoa học tổ chức hội thảo, hội nghị, tọa đàm chuyên đề, tọa đàm nhóm chuyên sâu; xử lý các vấn đề lý luận, thực tiễn đang vướng mắc, các định hướng chính sách, các vấn đề đột xuất, các đề tài đột xuất. Nghiên cứu thiết kế một chuyên mục trên App Quốc hội về hoạt động của Hội đồng.
Cùng với đó, tăng cường hiệu lực công tác quản lý hoạt động khoa học và bảo đảm các điều kiện hoạt động của Hội đồng; ứng dụng chuyển đổi số để xây dựng cơ sở dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý nghiên cứu khoa học và chia sẻ tri thức nghiên cứu khoa học của các thành viên Hội đồng, của các cơ quan của Quốc hội và các ĐBQH.
Văn phòng Quốc hội với tư cách là cơ quan Thường trực của Hội đồng cần chủ động bảo đảm đầy đủ, kịp thời các cơ sở vật chất, kinh phí và điều kiện làm việc để Hội đồng hoạt động hiệu quả.
Phó Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, Hội đồng sẽ phát huy tối đa vai trò, trách nhiệm, thật sự là diễn đàn hội tụ, kết nối, lan tỏa trí tuệ và đóng góp thiết thực cho các hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Cũng tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã trao bằng khen cho Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Ủy ban Công tác đại biểu và các cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động của Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhiệm kỳ 2021 - 2026.
theo - Báo Đại biểu nhân dân