Tư duy mới tiến bộ trong xây dựng pháp luật

Cập nhật: 13/02/2025 10:47

73

      Hôm qua (12/2), sau phiên khai mạc Kỳ họp bất thường thứ 9, Quốc hội khóa XV thảo luận tại Tổ về dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL, sửa đổi); Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có những chia sẻ rất đáng chú ý về vấn đề này.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.

Với chiếc áo ngắn tay màu xám quen thuộc ướt đẫm mồ hôi, hình ảnh Thủ tướng Phạm Minh Chính đã vô cùng quen thuộc với người dân cả nước khi ông thường xuyên có mặt tại các “điểm nóng”, các dự án đầu tư, các cuộc gặp gỡ… để giám sát kiểm tra, động viên, có các chỉ đạo điều hành kịp thời. Kinh nghiệm thực tế vô cùng dày dặn, ông là một trong những người nắm rõ tình hình thực tế trên cả nước, trong đó có cả những vướng mắc từ quy định pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; nên đã có những gợi ý rất sâu sắc, rất đáng suy ngẫm.

Thủ tướng kể, tháng 9/2024, sau cơn bão Yagi, lượng nước đổ về hồ Thác Bà vượt quá khả năng xả, nguy cơ mất an toàn. Thủ tướng yêu cầu các tỉnh kiểm soát lũ từ thượng nguồn và giao Hà Nội cùng một số tỉnh chuẩn bị "kịch bản xấu nhất" có thể xảy ra với hồ Thác Bà. Tuy nhiên, Thủ tướng nhận thấy người quản lý đê điều là Bộ trưởng NN&PTNT, nên luật cần giao quyền quyết định phá đập cho Bộ trưởng. Trong điều kiện mưa lũ, Thủ tướng phải di chuyển liên tục để chống bão, việc liên lạc gặp khó khăn, mà Bộ trưởng phải chờ chỉ đạo từ Thủ tướng là chưa phù hợp.

Để giải quyết tình huống này, Thủ tướng đã cử một Phó Thủ tướng đến hồ Thác Bà để thị sát tình hình. Nếu không thể liên lạc được với Thủ tướng, thì Phó Thủ tướng có quyền quyết định.

Một tình huống khác, khi lũ quét tại một tỉnh miền núi phía Bắc, một trưởng thôn phát hiện đất nứt lở liền chủ động sơ tán toàn bộ dân đến nơi an toàn. Tuy nhiên, do mất thông tin liên lạc, Bí thư Tỉnh ủy báo cáo Thủ tướng cả thôn bị lũ cuốn trôi. Đoàn công tác đến kiểm tra không thể tiếp cận vì địa hình chia cắt. Mãi sau này họ mới nhận tin cả thôn vẫn còn sống nhờ quyết định kịp thời của trưởng thôn.

Thủ tướng cho rằng, nếu di dời an toàn, trưởng thôn là anh hùng. Nhưng nếu trong quá trình sơ tán, người dân gặp nạn, thì vị trưởng thôn nọ có thể bị coi là tội đồ.

Thủ tướng dẫn một số ví dụ khác, để nhấn mạnh cần tư duy đổi mới linh hoạt tiến bộ khi xây dựng pháp luật; đáp ứng tốc độ thay đổi nhanh của thực tế. Ông lấy ví dụ khi một cường quốc trên thế giới áp thuế tăng cao với một số mặt hàng nhập khẩu, nhiều nước lập tức có biện pháp ứng phó. Trong khi đó, theo quy trình hiện hành, Việt Nam phải qua nhiều bước xin ý kiến, dễ dẫn đến chậm trễ.

Một ví dụ khác, một số DN cho rằng có thể làm 60km đường trong 6 tháng, nhưng nếu theo quy trình Nhà nước, có thể kéo dài tới 3 năm. Vì vậy, Thủ tướng nói một số văn bản cần quy định khung mang tính nguyên tắc, tạo dư địa để linh hoạt thực hiện hiệu quả, miễn là không tham ô, tham nhũng, trục lợi nhóm, lãng phí.

Trong lịch sử nhân loại, lịch sử pháp luật, một trong những yếu tố quan trọng nhất với hệ thống pháp luật, là phải đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Sự phát triển của đất nước và cả thế giới yêu cầu trong kỷ nguyên mới, yếu tố này phải linh hoạt sáng tạo mạnh mẽ hơn nữa. Những chỉ đạo, gợi mở của Thủ tướng vừa thực tế sát sườn, vừa sinh động như trên, rất có giá trị để các Đại biểu Quốc hội, cán bộ, cơ quan chức năng suy ngẫm, áp dụng trong công tác ban hành, sửa đổi VBQPPL.

Tin liên quan

Khẩn trương đưa các quyết sách của Quốc hội vào cuộc sống - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Giám sát văn bản quy phạm pháp luật ngay từ khâu soạn thảo - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Văn bản công chứng điện tử có giá trị như bản gốc - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Bộ Chính trị: Giảm thanh tra trực tiếp đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
HĐND Thành phố Hồ Chí Minh phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm Bài cuối: Bồi dưỡng kỹ năng, nâng tầm đại biểu dân cử - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Nguyên Phó Chủ tịch tỉnh và nguyên Giám đốc sở GD-ĐT Cao Bằng bị khai trừ Đảng - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Cam kết cụ thể về trách nhiệm, tiến độ và kết quả - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Cảnh cáo 2 Phó Giám đốc Sở Xây dựng Cần Thơ - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Cải cách thủ tục hành chính đi đôi với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Đại biểu Quốc hội đề xuất siết chỉ định thầu, bảo vệ cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Dự kiến lập Trung tâm điều hành liên ngành chống lừa đảo trực tuyến - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Đẩy nhanh giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Hôm nay Quốc hội thảo luận các dự án luật về tài sản, sở hữu trí tuệ - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Ngăn chặn triệt để hành vi làm giả giấy tờ, trục lợi trong nhận con nuôi - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Tiếp tục đóng góp vào phát triển lý luận, hoàn thiện đường lối lãnh đạo, cầm quyền của Đảng - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Kỳ họp thứ Sáu, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI Quy hoạch mở tầm nhìn, thể chế mở đường cho đổi mới - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Điều kiện để công chức xã giữ ngạch cán sự được chuyển lên chuyên viên - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trên cơ sở tự nguyện - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Quy định kiểm soát tập trung kinh tế của dự thảo Luật Cạnh tranh (sửa đổi) - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Hoàn thiện quy định về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia - Cập nhật: 26/02/2025 09:38