Mô hình chính quyền địa phương hai cấp mở ra cơ hội rút ngắn khoảng cách giữa quản lý và đời sống, đồng thời đòi hỏi thay đổi cách làm: quy trình thông suốt, nhiệm vụ rõ người, rõ việc; công trình đầu tư phải xuất phát từ nhu cầu thực tế. Chuyển đổi số và đầu tư công, vì vậy, gặp nhau ở mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn.
Đổi mới cách phục vụ từ những việc gần dân
Chuyển đổi số ở xã, phường trước hết cần mang lại sự thuận tiện: người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến, theo dõi kết quả, giảm thời gian đi lại. Để làm được điều đó, bộ máy phải thay đổi từ cách tiếp nhận công việc đến hỗ trợ người chưa quen sử dụng công nghệ.
Đảng ủy xã Ngự Thiên đã biểu dương, khen thưởng các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Câu chuyện tại xã Ngự Thiên, Hưng Yên, cho thấy chuyển đổi số có thể được lượng hóa qua kết quả giải quyết thủ tục. Trong chín tháng đầu năm 2026, địa phương tiếp nhận 4.752 hồ sơ, trong đó 4.624 hồ sơ trực tuyến, chiếm 97,3%; không ghi nhận hồ sơ quá hạn. Phía sau những con số là yêu cầu duy trì hệ thống một cửa ổn định và sự tham gia của các tổ công nghệ số cộng đồng trong việc hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công, tài khoản định danh điện tử, thanh toán số. Những thao tác nhỏ được hỗ trợ đúng lúc có thể giúp nhiều người bớt ngại ngần khi sử dụng dịch vụ mới.
Nếu Ngự Thiên cho thấy ý nghĩa của việc đưa dịch vụ công đến gần người dân, phường Trị An, Đồng Nai, lại gợi mở một hướng đi rộng hơn: đưa tinh thần đổi mới sáng tạo vào hoạt động ở cơ sở. Từ các cuộc trao đổi với cơ quan chuyên môn, viện, trường và doanh nghiệp công nghệ trong tháng 7, đến tháng 9/2026, phường ra mắt Không gian Đổi mới sáng tạo. Hoạt động này hướng tới kết nối ý tưởng, chia sẻ kiến thức, hỗ trợ ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh và đời sống. Đổi mới không nhất thiết bắt đầu từ dự án lớn; đôi khi, nó khởi đi từ một nơi có thể gặp gỡ, trao đổi và tìm lời giải cho những nhu cầu ngay tại địa phương.
Mô hình mới chỉ phát huy ý nghĩa khi có người vận hành và đáp ứng được nhu cầu thực tế. Tại Quảng Ninh, Trung tâm Cung ứng dịch vụ xã Đông Ngũ được thành lập trong tháng 9/2026, trở thành đầu mối thực hiện nhiệm vụ theo phân công. Hiệu quả của cách tổ chức này sẽ được nhận diện qua chất lượng, sự kịp thời của các dịch vụ dành cho cộng đồng.
Từ bộ phận một cửa đến không gian đổi mới sáng tạo hay đơn vị cung ứng dịch vụ, điểm chung là nỗ lực đưa hoạt động quản lý đến gần nhu cầu xã hội.
Đầu tư công góp sức làm nên diện mạo mới
Nếu chuyển đổi số mang đến những thay đổi trong cách chính quyền phục vụ người dân thì đầu tư công lại góp phần tạo nên những chuyển biến có thể nhìn thấy qua từng công trình. Một tuyến đường được nâng cấp, ngôi trường được cải tạo hay không gian công cộng được chỉnh trang không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn tạo thêm điều kiện để địa phương phát triển. Đằng sau những công trình ấy là sự đóng góp của các ban quản lý dự án, từ chuẩn bị đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu đến quản lý tiến độ, chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
Các công trình công cộng đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí, TDTT cho nhân dân.
Trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp, việc kiện toàn các đơn vị quản lý dự án cũng được chú trọng nhằm bảo đảm tính kế thừa, phát huy năng lực chuyên môn và nâng cao hiệu quả triển khai công trình. Tại Hải Phòng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Hồng Bàng được tổ chức lại từ tháng 2/2026, tiếp tục đảm nhận những nhiệm vụ gắn với phát triển hạ tầng, quản lý công trình và phục vụ các hoạt động công ích. Đáng chú ý, kết quả thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 của đơn vị trước đó đã được lãnh đạo phường ghi nhận, đánh giá cao, tạo nền tảng để bộ máy mới tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, đổi mới trong tổ chức thực hiện.
Cũng tại Hải Phòng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã Ninh Giang được kiện toàn trên cơ sở tổ chức lại đơn vị quản lý dự án khu vực. Việc tiếp nối đội ngũ và nhiệm vụ chuyên môn có ý nghĩa trong duy trì hoạt động đầu tư xây dựng tại địa phương, nhất là những công trình gắn với hạ tầng và nhu cầu dân sinh. Từ đô thị đến nông thôn, sự chủ động trong quản lý dự án là yếu tố quan trọng để các chủ trương đầu tư được cụ thể hóa thành những công trình có giá trị sử dụng lâu dài.
Ở khu vực miền núi, nhiệm vụ phát triển hạ tầng cũng gắn với yêu cầu khai thác hợp lý điều kiện tự nhiên, tạo thuận lợi cho sinh hoạt và sản xuất. Với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Chiềng Cơi, tỉnh Sơn La, việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đầu tư xây dựng tại địa bàn có địa hình đặc thù đòi hỏi sự quan tâm đến chất lượng kỹ thuật, tính phù hợp của công trình và hiệu quả vận hành. Đây cũng là những yếu tố có ý nghĩa trong quá trình hoàn thiện kết cấu hạ tầng, từng bước nâng cao chất lượng không gian đô thị miền núi.
Không chỉ ở những công trình quy mô lớn, đầu tư công còn hiện diện trong những hạng mục gần gũi với đời sống. Tại Phú Thọ, Ban Quản lý dự án xã Tiên Lữ tham gia công tác đầu tư cải tạo cơ sở vật chất trường học, trong đó có các dự án sửa chữa phòng học, hạng mục phụ trợ tại Trường Tiểu học Văn Quán và một số cơ sở giáo dục mầm non. Cùng hướng quan tâm đến điều kiện học tập, Ban Quản lý dự án xã Hội Thịnh triển khai các bước đầu tư cải tạo, nâng cấp trường học, đồng thời thực hiện công tác quản lý dự án đường giao thông nông thôn thôn Đình. Những hạng mục này hướng tới mục tiêu chung là hoàn thiện cơ sở vật chất giáo dục, tạo thuận lợi cho đi lại và sinh hoạt của người dân.
Từ câu chuyện trường lớp, đường làng đến không gian công cộng, vai trò của các đơn vị quản lý dự án ngày càng gắn với chất lượng sống tại địa phương. Tại xã Yên Lạc, công tác đầu tư và quản lý hạ tầng còn được mở rộng sang những không gian xanh, cảnh quan phục vụ cộng đồng. Ban Quản lý dự án xã Yên Lạc là chủ đầu tư các hạng mục liên quan đến chăm sóc cây xanh, vệ sinh môi trường khu vực Quảng trường Kim Ngọc và một số tuyến đường; đồng thời triển khai kế hoạch dự án nạo vét, chỉnh trang ao ông Chín tại thôn Cổ Tích, kết hợp đường dạo, hệ thống chiếu sáng, cây xanh và thoát nước. Những công trình như vậy hướng tới việc cải thiện cảnh quan, tạo môi trường sinh hoạt xanh, sạch và thuận tiện hơn cho người dân.
Trong khi đó, tại xã Hoàng An, nhiệm vụ phát triển hạ tầng được đặt trong mối liên hệ với chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ cộng đồng. Ban Quản lý dự án xã Hoàng An tham gia triển khai các bước đầu tư hệ thống truyền thanh thông minh, hướng tới hiện đại hóa hoạt động thông tin cơ sở, đồng thời thực hiện công tác quản lý các dự án cải tạo đường giao thông và cơ sở vật chất trường học. Việc chủ động theo dõi tiến độ công trình, tình hình giải ngân vốn đầu tư công cũng được đưa vào các cuộc giao ban, thể hiện sự quan tâm đến hiệu quả tổ chức thực hiện và sử dụng nguồn lực phát triển.
Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Từ những công trình phục vụ giáo dục, giao thông đến hệ thống thông tin và không gian xanh, có thể thấy đầu tư công ở cơ sở ngày càng gắn với những nhu cầu đa dạng của đời sống. Mỗi ban quản lý dự án đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau nhưng cùng góp phần đưa các kế hoạch đầu tư vào thực tiễn, tạo nền tảng để địa phương từng bước hoàn thiện hạ tầng, cải thiện điều kiện sinh hoạt và phát triển kinh tế – xã hội.
Chính quyền địa phương hai cấp đang mở ra những yêu cầu mới về phương thức điều hành và trách nhiệm thực thi. Khi cải cách hành chính được thể hiện bằng sự thuận tiện trong giải quyết công việc, chuyển đổi số mang lại những tiện ích gần dân, còn đầu tư công hướng đến các công trình thiết thực, những chủ trương lớn sẽ từng bước được cụ thể hóa trong đời sống.
Từ sự đổi mới trong bộ máy đến những chuyển biến ở từng khu dân cư, trường học, tuyến đường, chính những công việc được thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm và sự chủ động sẽ góp phần tạo nên diện mạo mới cho các địa phương, củng cố niềm tin và mở thêm động lực phát triển từ cơ sở.