Chỉ thị nêu: Thời gian qua, với sự chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (KH, CN, ĐMST&CĐS) gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đạt được những kết quả ban đầu tích cực, quan trọng, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng nhiều nhiệm vụ chậm tiến độ, quá hạn thực hiện hoặc chưa bảo đảm kết quả đầu ra; tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách nhà nước năm 2026 trong lĩnh vực này còn thấp, đặc biệt là giải ngân vốn cho chuyển đổi số. Những tồn tại này chủ yếu do cơ chế, chính sách chưa được hoàn thiện đồng bộ, kịp thời; công tác tổ chức thực hiện ở một số bộ, ngành, địa phương còn chưa chủ động và thiếu quyết tâm chính trị; năng lực triển khai nhiệm vụ ở cấp xã còn nhiều hạn chế; tâm lý e ngại, dẫn đến thiếu quyết liệt của người đứng đầu tại một số cơ quan, địa phương vẫn còn tồn tại.
Để khẩn trương khắc phục các hạn chế nêu trên, tạo đột phá trong những tháng cuối năm 2026, phấn đấu hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ và giải ngân hết kế hoạch vốn, kinh phí được giao năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tập trung chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:
Xác định thực hiện nhiệm vụ và giải ngân vốn lĩnh vực KH, CN, ĐMST&CĐS là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của năm 2026
Chỉ thị nêu rõ quan điểm chỉ đạo điều hành: Quán triệt và thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, nhất là tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ II Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển KH, CN, ĐMST&CĐS, xác định KH, CN, ĐMST&CĐS là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chủ yếu để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Việc triển khai kịp thời, hiệu quả các nhiệm vụ, chương trình, dự án và đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn kinh phí cho KH, CN, ĐMST&CĐS không chỉ là yêu cầu về thực hiện kế hoạch, mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm nhằm hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, tạo đột phá chiến lược, góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định thực hiện nhiệm vụ và giải ngân vốn lĩnh vực KH, CN, ĐMST&CĐS là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của năm 2026; đẩy nhanh tiến độ giải ngân phải đi đôi với nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn, chống lãng phí, tiêu cực. Người đứng đầu các bộ, cơ quan, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng, hiệu quả triển khai nhiệm vụ và giải ngân vốn ngân sách nhà nước năm 2026 được giao.
Nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Hoàn thiện cơ chế, chính sách
Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tiếp tục tập trung rà soát, đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách về KH, CN, ĐMST&CĐS nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn nữa cho phát triển KH, CN, ĐMST&CĐS quốc gia. Hoàn thành trong quý IV năm 2026.
Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ theo chức năng, nhiệm vụ được giao tiếp tục rà soát các quy định về ngân sách, đầu tư công và các cơ chế tài chính liên quan, nhất là các cơ chế về phân bổ và thanh toán, quyết toán cho KH, CN, ĐMST&CĐS để sửa đổi, bổ sung theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung cho phù hợp (nếu cần); đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát; bảo đảm vừa thuận lợi cho triển khai nhiệm vụ, vừa kiểm soát chặt chẽ, công khai, minh bạch, phòng chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Hoàn thành trong quý IV năm 2026.
Đẩy nhanh tiến độ triển khai nhiệm vụ KH, CN, ĐMST&CĐS năm 2026
Thủ tướng Chính phủ giao Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án KH, CN, ĐMST&CĐS được giao năm 2026; phân loại theo các nhóm nhiệm vụ: (i) đủ điều kiện triển khai, giải ngân; (ii) còn vướng mắc cần tháo gỡ; (iii) không còn khả năng thực hiện hoặc không bảo đảm tiến độ, đặc biệt là các nhiệm vụ cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung; các nhiệm vụ được giao vốn năm 2025 từ nguồn tăng thu năm 2024 và đã được chuyển nguồn sang năm 2026; đảm bảo hoàn thành đồng bộ trong năm 2026 theo đúng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo của Chính phủ.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trực tiếp chỉ đạo khắc phục ngay các hạn chế trong khâu tổ chức thực hiện, hướng dẫn triển khai và giải ngân kinh phí KH, CN, ĐMST&CĐS cấp xã, phường; chịu trách nhiệm về việc sử dụng kinh phí đúng mục tiêu, nhiệm vụ, kế hoạch, tránh trùng lặp, lãng phí. Hoàn thành trong tháng 7 năm 2026.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương căn cứ tình hình thực tiễn, chỉ đạo rà soát, đánh giá năng lực tổ chức đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ số phục vụ chuyển đổi số của tuyến cơ sở để thực hiện phân cấp nhiệm vụ chuyển đổi số bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ lực lượng chuyên môn cho Ủy ban nhân dân cấp xã; chủ động xem xét, quyết định cấp tỉnh tổ chức mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ số đối với các nhiệm vụ chuyển đổi số phức tạp, có tính chất dùng chung nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ, thông suốt từ trung ương đến địa phương theo quy định của pháp luật về đấu thầu và các quy định pháp luật có liên quan. Chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng thực hiện và kết quả giải ngân kinh phí các nhiệm vụ chuyển đổi số tại địa phương.
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát đánh giá nhu cầu vốn KH, CN, ĐMST&CĐS năm 2025, 2026 để phân bổ, sử dụng cho các lĩnh vực trọng điểm theo đúng kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương và Chính phủ, không dàn trải, manh mún. Hoàn thành trong tháng 7 năm 2026.
Việc phân bổ và sử dụng vốn cho lĩnh vực KH, CN, ĐMST&CĐS phải bảo đảm nguyên tắc tập trung, trọng tâm, trọng điểm; ưu tiên bố trí vốn cho các nhiệm vụ, dự án có tính chiến lược, tạo hiệu ứng lan tỏa lớn, tác động trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và hiệu quả quản trị nhà nước.
Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ưu tiên bố trí nguồn lực cho nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược nhằm tạo ra hoặc làm chủ các công nghệ, sản phẩm thuộc Danh mục ban hành kèm theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg và giải quyết các bài toán lớn được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tạo ra sản phẩm có tiềm năng, lợi thế của địa phương và có khả năng tạo ra giá trị ngay; các nhiệm vụ, dự án nâng cấp, đầu tư trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia tập trung cho công nghệ chiến lược, qua đó hình thành hạ tầng nghiên cứu hiện đại kịp thời phục vụ mục tiêu nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng, hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu lớn (các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành), các nền tảng số dùng chung và các dự án chuyển đổi số phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
theo Minh Lý - Báo công lý