Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho biết, Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đã thông qua hai văn bản quan trọng gồm Nghị quyết về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng và Quy định về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Đây được xác định là nền tảng pháp lý cho hoạt động kiểm tra, giám sát trong toàn Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIV và giai đoạn tiếp theo.
Nghị quyết được ban hành trên cơ sở tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 khóa X, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp, trong nước đẩy mạnh tăng trưởng, triển khai nhiều dự án lớn với cơ chế, chính sách ngày càng thông thoáng. Cùng với đó, nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gia tăng, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác kiểm tra, giám sát.
Theo Nghị quyết, kiểm tra, giám sát không chỉ là chức năng lãnh đạo mà còn là cơ chế để Đảng tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực cầm quyền, kiểm soát quyền lực và giữ vững kỷ luật, kỷ cương. Đây là nhiệm vụ thường xuyên của toàn Đảng, không phải riêng cơ quan kiểm tra.
Một điểm mới là yêu cầu gắn công tác kiểm tra, giám sát với các mặt công tác xây dựng Đảng như chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ và đổi mới phương thức lãnh đạo; vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa góp phần kiến tạo phát triển, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Nghị quyết đặt ra hai mục tiêu trọng tâm: nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm tra, giám sát gắn với kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực; đồng thời tăng cường giám sát thường xuyên ngay từ đầu để phát hiện, ngăn ngừa vi phạm.
Công tác này được yêu cầu chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo sớm, không để khuyết điểm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn. Ở cơ sở, chi bộ được xác định là nền tảng thực hiện giám sát trực tiếp đối với cán bộ, đảng viên, nhằm phát hiện sớm các biểu hiện suy thoái.
Đối với ủy ban kiểm tra các cấp, trọng tâm là kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, tập trung vào lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực; đồng thời mở rộng giám sát thường xuyên, từng bước thực hiện giám sát trên dữ liệu để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm từ sớm.
Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành kiểm tra Đảng. Theo đó, cần ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, khai thác và liên thông dữ liệu; tiến tới kiểm tra, giám sát trên dữ liệu, kiểm soát tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên, đồng thời nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ.
Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng gồm 7 chương, 35 điều, kế thừa quy định hiện hành và bổ sung nhiều nội dung mới. Trong đó có quy định về tăng cường phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các cơ quan như công an, thanh tra, kiểm toán, viện kiểm sát, tòa án; cho phép khai thác dữ liệu từ các lĩnh vực như ngân hàng, đất đai, thuế phục vụ công tác kiểm tra.
Quy định mới cũng cho phép áp dụng một số biện pháp như ghi âm, ghi hình; niêm phong tài liệu; đề nghị phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản, tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, quy định rõ việc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự; tăng thẩm quyền cho cấp ủy địa phương và Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong thi hành kỷ luật; bổ sung nguyên tắc giải quyết tố cáo, khiếu nại kỷ luật.
Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cho rằng việc ban hành đồng bộ Nghị quyết và Quy định mới góp phần hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, tạo chuyển biến về tư duy và phương thức kiểm tra, giám sát.
Công tác kiểm tra, giám sát được xác định là giải pháp trọng yếu để phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm từ sớm, từ xa; qua đó giữ vững kỷ luật, kỷ cương, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo môi trường ổn định cho phát triển.
Trên cơ sở đó, các cấp ủy, tổ chức đảng được yêu cầu sớm xây dựng kế hoạch triển khai, hoàn thiện quy chế, tăng cường phối hợp, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ kiểm tra nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
theo PV - Báo Công lý