Theo đó, Thông tư số 05/2026/TT-BTC quy định việc phân cấp trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành trong một số lĩnh vực của Bộ Tài chính, bao gồm: Hải quan; chứng khoán; dự trữ quốc gia; BHXH, BHYT, BHTN; quản lý tài sản công; kế toán, kiểm toán; phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; kinh doanh bảo hiểm; đầu tư nước ngoài, đầu tư ra nước ngoài, xúc tiến đầu tư, quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế; viện trợ của nước ngoài cho Việt Nam; quản lý đấu thầu, đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
Đối tượng áp dụng là các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, bao gồm: Cục Hải quan; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; Cục Dự trữ Nhà nước; BHXH Việt Nam; Cục Quản lý công sản; Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán; Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể; Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm; Cục Đầu tư nước ngoài; Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại; Cục Quản lý đấu thầu.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Nguyên tắc phân cấp được xây dựng theo hướng bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật về kiểm tra chuyên ngành, quy định pháp luật chuyên ngành trong từng lĩnh vực; phù hợp với mô hình tổ chức, tính chất hoạt động nghiệp vụ của các đơn vị được phân cấp. Đồng thời, bảo đảm phù hợp với năng lực chuyên môn của các đơn vị, phát huy trách nhiệm, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị và trách nhiệm của người đứng đầu, tăng cường tính chủ động và linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ. Tổ chức cá nhân được phân cấp thẩm quyền theo quy định tại Thông tư này không được phân cấp tiếp nhiệm vụ, quyền hạn mà mình được phân cấp; chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về kết quả thực hiện nhiệm vụ, thẩm quyền được phân cấp.
Về kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN, Điều 7 của Thông tư số 05/2026/TT-BTC nêu rõ: Giám đốc BHXH Việt Nam có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch kiểm tra chuyên đề của BHXH Việt Nam theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định số 217/2025/NĐ-CP và khoản 3 Điều 7 Thông tư số 126/2025/TT-BTC ngày 24/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định quy trình kiểm tra lĩnh vực BHXH, BHYT,BHTN, thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.
Đối với các kế hoạch kiểm tra chuyên đề, quyết định kiểm tra chuyên ngành đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính phê duyệt thì tiếp tục thực hiện theo các văn bản đã ban hành. Thông tư số 05/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 22/01/2026.