Giám sát văn bản quy phạm pháp luật ngay từ khâu soạn thảo

Cập nhật: 22/11/2026 02:56

4622

   

Tại họp báo công bố kết quả Kỳ họp thứ Hai, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải khẳng định, cơ chế giám sát việc ban hành văn bản quy định chi tiết đã được quy định chặt chẽ. Hoạt động giám sát được tiến hành từ khâu soạn thảo, ban hành đến khi văn bản được triển khai trên thực tế.

 

Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì họp báo. Ảnh Hồ Long
Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì họp báo. Ảnh Hồ Long

Văn bản quy định chi tiết phải có hiệu lực đồng thời với luật

Theo ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải, với khối lượng lớn các luật, nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền sẽ phải ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết để triển khai thực hiện.

Đại biểu lưu ý, việc ban hành văn bản quy định chi tiết là thẩm quyền phái sinh, chỉ được hướng dẫn những nội dung do luật, nghị quyết của Quốc hội và pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao. Các văn bản dưới luật chủ yếu quy định về trình tự, thủ tục, thẩm quyền và cải cách thủ tục hành chính nhằm bảo đảm thi hành pháp luật.

“Văn bản quy định chi tiết phải có hiệu lực đồng thời với luật, bảo đảm quy định của pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống”, đại biểu nhấn mạnh.

Để thực hiện yêu cầu này, cơ chế giám sát việc ban hành văn bản quy định chi tiết và tổ chức thi hành luật, nghị quyết đã được xác lập trong Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND cùng các nghị quyết hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Theo đó, hoạt động giám sát được thực hiện xuyên suốt, từ quá trình soạn thảo, ban hành văn bản đến khi triển khai trên thực tế, thay vì chỉ tiến hành sau khi văn bản có hiệu lực.

Toàn cảnh. Ảnh Hồ Long
Toàn cảnh cuộc họp báo. Ảnh Hồ Long

Đại biểu Hoàng Nam Hải cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có kết luận về tiếp tục đổi mới hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.

Theo yêu cầu này, các cơ quan của Quốc hội phải phối hợp chặt chẽ với Chính phủ, các bộ, ngành ngay từ giai đoạn xây dựng, hoàn thiện pháp luật; chủ động trao đổi những vấn đề còn ý kiến khác nhau để bảo đảm tính khả thi của các nội dung được giao quy định chi tiết.

Đồng thời, việc rà soát, theo dõi và đôn đốc ban hành văn bản phải được tiến hành ngay sau khi luật được thông qua, hạn chế tối đa tình trạng chậm, nợ văn bản quy định chi tiết.

Ủy viên hoạt động Chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải. Ảnh Hồ Long
Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải phát biểu tại họp báo. Ảnh Hồ Long

Trong quá trình giám sát, các cơ quan tập trung đánh giá tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản với hệ thống pháp luật, tính khả thi và sự phù hợp với thực tiễn; kịp thời phát hiện những quy định có dấu hiệu trái pháp luật, chồng chéo, mâu thuẫn để kiến nghị xử lý.

Đáng lưu ý, theo ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải, Quốc hội đã thiết lập cơ chế tổng hợp kiến nghị, phản ánh của các cơ quan, tổ chức, người dân và thông tin từ các phương tiện truyền thông để phục vụ hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Quá trình giám sát phải xác định rõ trách nhiệm, kết quả, thời hạn thực hiện; đồng thời theo dõi, đôn đốc đến cùng việc thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát.

Đối với những vấn đề phát hiện qua giám sát, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu giải trình, làm việc với các cơ quan liên quan để xác định giải pháp, phương án xử lý cụ thể, không để tồn tại kéo dài qua nhiều đợt giám sát.

Cùng với đó, các cơ quan của Quốc hội có trách nhiệm định kỳ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả theo dõi, giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Trên cơ sở này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo Quốc hội xem xét, xử lý các văn bản có dấu hiệu trái luật, nghị quyết của Quốc hội theo quy định, bảo đảm hệ thống pháp luật thực sự đi trước, mở đường, kiến tạo phát triển đất nước.

Nhấn mạnh sự quan tâm của Đảng đối với công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cho biết, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành nhiều chủ trương, quy định nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, trong đó có giám sát văn bản quy phạm pháp luật.

Đại diện các cơ quan của Quốc hội trả lời thông tấn báo chí tại buổi họp báo
Đại diện các cơ quan của Quốc hội trả lời thông tấn báo chí tại buổi họp báo. Ảnh: Hồ Long

Đó là: Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Kết luận số 17-KL/TW về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; Quy định số 178-QĐ/TW về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật và Kết luận số 96-KL/TW về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát khẳng định, với các chủ trương, chính sách của Đảng, cùng hệ thống quy định pháp luật đã ban hành và tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới thì các cơ chế giám sát sẽ góp phần bảo đảm các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành kịp thời, đồng bộ, đưa chủ trương, chính sách, pháp luật sớm đi vào cuộc sống, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Khẩn trương cụ thể hóa cam kết tại phiên chất vấn thành các giải pháp

Liên quan đến giám sát việc thực hiện lời hứa, cam kết của thành viên Chính phủ sau chất vấn, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải nêu rõ, tại Nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn, Quốc hội đã xác định rõ các nội dung, thời hạn thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị liên quan.

Trong phát biểu kết thúc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành, bộ trưởng, trưởng ngành khẩn trương cụ thể hóa những cam kết tại phiên chất vấn thành các giải pháp, xác định rõ tiến độ và kết quả thực hiện. Quốc hội sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ việc thực hiện các cam kết và Nghị quyết về chất vấn, bảo đảm những vấn đề đặt ra phải có chuyển biến thực chất và giải quyết triệt để.

Các đại biểu dự họp báo
Các đại biểu dự họp báo. Ảnh: Hồ Long

Theo đại biểu Hoàng Nam Hải, dự kiến, cơ sở dữ liệu về hoạt động giám sát sẽ được đưa vào vận hành từ đầu năm 2027. Khi đó, kết quả thực hiện các nghị quyết sẽ được cập nhật thường xuyên, tạo điều kiện để các cơ quan theo dõi, đồng thời giúp người dân tham gia giám sát việc thực hiện.

Qua theo dõi việc thực hiện các nghị quyết về chất vấn thời gian qua cho thấy, về cơ bản, Chính phủ và các bộ, ngành đã thực hiện tốt những cam kết, lời hứa trước Quốc hội, cử tri và nhân dân. Một số cam kết mang tính dài hạn, không thể hoàn thành ngay trong thời gian ngắn, song đến nay Chính phủ và các bộ, ngành vẫn tập trung triển khai quyết liệt, phấn đấu hoàn thành trong thời gian tới.

Đại biểu Hoàng Nam Hải kỳ vọng, với nhiều cơ chế ràng buộc cùng quyết tâm, nỗ lực cao của Chính phủ, các ngành, các cấp trong xây dựng Chính phủ kiến tạo, hành động, những lời hứa, cam kết tại phiên chất vấn và những nội dung trong Nghị quyết chất vấn sẽ được thực hiện đúng hạn, có hiệu quả cao, góp phần phục vụ các mục tiêu phát triển đất nước.

theo Hoàng Ngọc - Báo Đại biểu nhân dân

https://daibieunhandan.vn/giam-sat-van-ban-quy-pham-phap-luat-ngay-tu-khau-soan-thao-10444475.html

Tin liên quan

Khẩn trương đưa các quyết sách của Quốc hội vào cuộc sống - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Văn bản công chứng điện tử có giá trị như bản gốc - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Bộ Chính trị: Giảm thanh tra trực tiếp đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
HĐND Thành phố Hồ Chí Minh phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm Bài cuối: Bồi dưỡng kỹ năng, nâng tầm đại biểu dân cử - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Nguyên Phó Chủ tịch tỉnh và nguyên Giám đốc sở GD-ĐT Cao Bằng bị khai trừ Đảng - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Cam kết cụ thể về trách nhiệm, tiến độ và kết quả - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Cảnh cáo 2 Phó Giám đốc Sở Xây dựng Cần Thơ - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Cải cách thủ tục hành chính đi đôi với nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Đại biểu Quốc hội đề xuất siết chỉ định thầu, bảo vệ cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Dự kiến lập Trung tâm điều hành liên ngành chống lừa đảo trực tuyến - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Đẩy nhanh giải ngân kinh phí khoa học, công nghệ - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Hôm nay Quốc hội thảo luận các dự án luật về tài sản, sở hữu trí tuệ - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Ngăn chặn triệt để hành vi làm giả giấy tờ, trục lợi trong nhận con nuôi - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Tiếp tục đóng góp vào phát triển lý luận, hoàn thiện đường lối lãnh đạo, cầm quyền của Đảng - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Kỳ họp thứ Sáu, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI Quy hoạch mở tầm nhìn, thể chế mở đường cho đổi mới - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Điều kiện để công chức xã giữ ngạch cán sự được chuyển lên chuyên viên - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Tham gia cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trên cơ sở tự nguyện - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Quy định kiểm soát tập trung kinh tế của dự thảo Luật Cạnh tranh (sửa đổi) - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Hoàn thiện quy định về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia - Cập nhật: 26/02/2025 09:38
Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý không gian mạng nhằm kiểm soát và định hướng dư luận xã hội trong giai đoạn hiện nay - Cập nhật: 26/02/2025 09:38