Tại buổi thông báo kết quả Phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Ban Nội chính Trung ương tổ chức, đại diện Bộ Công an cho biết, sáu tháng đầu năm 2026, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố mới 1.985 vụ với 4.671 bị can về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ. Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực xảy ra ở nhiều lĩnh vực, nhất là trong triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội, giải quyết thủ tục hành chính công và các loại dịch vụ khác. Tham nhũng cũng xảy ra tại các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát tài sản Nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp.
Những hành vi phổ biến bao gồm: Nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quy định về quản lý sử dụng tài sản Nhà nước, vi phạm về đầu tư công và các quy định về đấu thầu…
Qua đấu tranh với tội phạm này, lực lượng công an đã nhận diện 5 phương thức, thủ đoạn chính gồm:
Thứ nhất, có sự cấu kết, móc nối giữa đối tượng trong cơ quan nhà nước và đối tượng ngoài xã hội, hình thành xuyên suốt chuỗi hoạt động từ đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu đến thanh quyết toán. Tội phạm đi vào từng khâu của quá trình thực hiện dự án, hình thành các lợi ích nhóm, cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán công trình, lợi dụng chức vụ can thiệp cho nhà thầu trúng thầu và sử dụng trung gian, hệ sinh thái để che giấu dòng tiền tham nhũng.
Thứ hai, lợi dụng nhiệm vụ được giao trong cấp các loại giấy phép và giải quyết thủ tục hành chính để thu thêm phí ngoài, liên quan tình trạng tham nhũng vặt.
Thứ ba, lợi dụng nhiệm vụ được giao về quản lý tài sản, quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp, xử lý tài sản công để thực hiện các hành vi định giá thấp tài sản Nhà nước, chuyển quyền sử dụng đất công, bán tài sản không qua định giá, đấu giá gây thất thoát. Phương thức, thủ đoạn thứ tư là lợi dụng chuyển đổi số để che giấu tội phạm.
Thứ tư, lợi dụng chuyển đổi số để che giấu tội phạm, thông qua tin nhắn mã hóa, tài sản ảo, hồ sơ điện tử và giao dịch tài chính trực tuyến.
Thứ năm, lợi dụng các mô hình kinh doanh mới, tài sản mới để chiếm đoạt và trục lợi, đặc biệt vừa qua nổi lên mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu hợp đồng kỳ nghỉ, huy động vốn dự án.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Về thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, từ tháng 12/2023 đến tháng 5/2026, công an các cấp đã khởi tố, điều tra 6.685 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế, thu hồi khoảng 37.522 tỉ đồng, đạt tỉ lệ 57,7%. Trong đó án tham nhũng, chức vụ thu hồi trên 85%, án kinh tế thu hồi 52%.
Thực tế nhiều tài sản phạm tội đã được chuyển dịch, hợp thức hóa đứng tên người thân, pháp nhân trung gian hoặc bên thứ ba, gây khó khăn cho công tác thu hồi. Việc tẩu tán tài sản ngày càng tinh vi, qua nhiều tài khoản trung gian, ví điện tử, đầu tư cổ phiếu, bất động sản, chuyển ra nước ngoài hoặc vào tài sản số, tài sản mã hóa. Một khó khăn khác là nhiều vụ án kinh tế quy mô lớn nhưng người vi phạm không trực tiếp chiếm hưởng hoặc không còn tài sản tương xứng để khắc phục, khiến tỉ lệ thu hồi trong án kinh tế thấp hơn án tham nhũng, chức vụ.
Bộ Công an khẳng định thời gian tới sẽ chỉ đạo các cơ quan điều tra tập trung cao độ truy vết dòng tiền, chuyển mạnh sang bảo toàn, phong tỏa, xử lý tài sản ngay từ đầu.

