Đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương và thực tiễn mới đặt ra với hoạt động thanh tra

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định yêu cầu tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; tăng cường kiểm soát quyền lực; đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế và xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ Nhân dân. Trong tiến trình đó, công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện chủ trương đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển khoa học, công nghệ, nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn mới đang đặt ra đối với hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Những yêu cầu mới đó đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và phát triển lý luận; hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật; đồng thời xác lập những định hướng chiến lược phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đặc biệt, Nghị quyết số 04-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới đã khẳng định nhiều quan điểm, chủ trương mang tính chiến lược, trong đó nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế; kiểm soát quyền lực; xây dựng quốc gia liêm chính; phát huy vai trò của chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây vừa là định hướng chính trị quan trọng, vừa là cơ sở để tiếp tục phát triển lý luận và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong các lĩnh vực liên quan.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Trường Cán bộ thanh tra và Trường Đại học Luật Hà Nội phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học Quốc gia với chủ đề: “Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong kỷ nguyên mới”. Việc phối hợp tổ chức Hội thảo giữa một cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của ngành Thanh tra và một cơ sở đào tạo, nghiên cứu pháp luật hàng đầu của cả nước thể hiện sự kết nối chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, giữa nghiên cứu khoa học pháp lý với hoạt động quản lý nhà nước, giữa đào tạo với thực tiễn thi hành pháp luật. Đây cũng là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, tham mưu chính sách và hoàn thiện thể chế trong các lĩnh vực thuộc phạm vi Hội thảo.

Tập trung nghiên cứu, thảo luận nhiều nhóm vấn đề của ngành Thanh tra

Một trong những nội dung quan trọng tại Hội thảo với chủ đề “Lý luận, thể chế và định hướng chiến lược” tập hợp các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và cán bộ thực tiễn đến từ các cơ quan trung ương, cơ sở đào tạo, nghiên cứu và các cơ quan thực thi pháp luật. Nội dung các bài viết tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn:

Thứ nhất, nghiên cứu các vấn đề lý luận và định hướng chiến lược về phát triển ngành Thanh tra; xây dựng đội ngũ cán bộ thanh tra liêm chính, chuyên nghiệp; đổi mới công tác kiểm tra chuyên ngành; nâng cao hiệu quả tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tăng cường vai trò của xã hội trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ hai, phân tích những yêu cầu mới đặt ra đối với việc hoàn thiện thể chế và hệ thống pháp luật về thanh tra, kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong mô hình chính quyền địa phương mới và trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Thứ ba, luận giải những vấn đề mang tính nền tảng về kiểm soát quyền lực nhà nước, trách nhiệm giải trình, công khai, minh bạch, chuyển đổi số, trách nhiệm của người đứng đầu và các điều kiện bảo đảm thực thi hiệu quả pháp luật trong lĩnh vực thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tiếp đó, một nội dung quan trọng khác tại Hội thảo về “Thực tiễn thực hiện pháp luật và giải pháp” tập hợp các tham luận nghiên cứu, tổng kết thực tiễn của các nhà khoa học, chuyên gia, cán bộ quản lý và những người trực tiếp làm công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nội dung các bài viết tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn:

Thứ nhất, phân tích thực tiễn đổi mới hoạt động thanh tra và quản trị nhà nước trong bối cảnh xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, vận hành mô hình chính quyền địa phương mới, tăng cường ứng dụng công nghệ số và nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực.

Thứ hai, đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; làm rõ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn; đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Thứ ba, giới thiệu những kinh nghiệm thực tiễn từ các địa phương, cơ quan, đơn vị trong công tác quản lý nhà nước, thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; qua đó góp phần lan tỏa các mô hình hay, cách làm hiệu quả và các bài học kinh nghiệm có giá trị tham khảo trong phạm vi cả nước.