Những nội dung đó đã được cụ thể hóa trong văn kiện của Đại hội MTTQ Việt Nam, cụ thể trong các mục tiêu, nhiệm vụ, chương trình hành động và các khâu đột phá của MTTQ Việt Nam.
Trong giai đoạn 2024 - 2026, MTTQ Việt Nam đã phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt chính trị trong củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khẳng định vai trò, trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.
Hoạt động của Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên các cấp ngày càng chủ động, linh hoạt, sáng tạo và gắn bó sâu sắc với đời sống Nhân dân, luôn bám sát sự lãnh đạo của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thể hiện rõ phương châm hành động “Gần dân, hiểu dân, trọng dân, vì dân”.
MTTQ Việt Nam luôn chủ động đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, chuyển mạnh sang vận động xã hội; từ tuyên truyền sang đồng hành, kiến tạo và lan tỏa; kịp thời nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, tạo đồng thuận xã hội và củng cố mối liên hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân.
Mặt trận chủ động tham gia, đóng góp hiệu quả vào việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; tích cực tham gia hoàn thiện thể chế, thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; là cầu nối quan trọng trong việc truyền tải, phản ánh ý chí của các tầng lớp nhân dân tới Đảng và Nhà nước.
Về công tác giám sát, phản biện xã hội đã có bước tiến mới về chất lượng, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực lãnh đạo của Đảng. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đóng góp tích cực trong tham gia sửa đổi Hiến pháp và hệ thống pháp luật, đặc biệt là các văn bản pháp luật phục vụ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị.
Cùng với đó, các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động lớn được triển khai ngày càng thiết thực, sáng tạo, có chiều sâu, được Nhân dân hưởng ứng rộng rãi.
Trong đó, nổi bật là việc tham gia phong trào “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025”, vận động hỗ trợ đồng bào bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ, các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, hỗ trợ người nghèo, người yếu thế, thể hiện sinh động truyền thống nhân ái, nghĩa tình, “không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Hơn 334.234 căn nhà tạm, nhà dột nát đã được thay thế; trên 24.700 tỷ đồng cùng hơn 2,7 triệu ngày công đã được huy động để hỗ trợ người dân xây mới, sửa chữa nhà cửa. Hơn 5.300 tỷ đồng vận động được để góp phần khắc phục hậu quả cơn bão số 3 năm 2024 (Yagi), cùng hơn 4.200 tỷ đồng hỗ trợ đồng bào bị thiệt hại do cơn bão số 10 năm 2025 (Bualoi) và người dân vùng lũ miền Trung…
Đó là những con số vô cùng ấn tượng cho thấy rõ tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và vai trò nòng cốt của MTTQ Việt Nam cùng các tổ chức chính trị - xã hội trong việc lan tỏa truyền thống tương thân tương ái, chung sức chăm lo an sinh xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Một điểm nhấn nổi bật trong giai đoạn 2024-2026, đó là hệ thống MTTQ và các tổ chức thành viên đã quyết liệt, linh hoạt trong tham mưu triển khai, tổ chức thực hiện việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng theo yêu cầu. Công tác đổi mới nội dung và phương thức hoạt động được triển khai thực hiện một cách đồng bộ, linh hoạt, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mới.
Hiện nay, tổ chức và bộ máy của MTTQ Việt Nam các cấp từng bước được kiện toàn theo hướng mở rộng Ủy ban MTTQ Việt Nam; tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu quả của bộ máy chuyên trách; chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị hệ thống, tạo tiền đề vững chắc cho việc thích ứng, hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.
Công tác nhân sự của Đại hội XI là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm. Bởi đây không chỉ là việc lựa chọn đội ngũ cán bộ đủ tâm, đủ tầm, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để tiếp tục xây dựng bộ máy Mặt trận tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả trong giai đoạn phát triển mới - “Xây dựng Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa mới là trung tâm của khối đại đoàn kết, có tư duy đổi mới, có năng lực tổ chức thực hiện”.
Số lượng Ủy viên Ủy ban khóa XI dự kiến không tăng so với khóa X, nhưng cơ cấu thành phần lại có sự chuyển dịch rất đáng kể theo hướng nâng cao chất lượng đại diện, bảo đảm tính tiêu biểu, thiết thực và hài hòa giữa các thành phần, giai tầng xã hội.
Việc kiện toàn cơ cấu Ủy ban Trung ương khóa mới thể hiện rõ yêu cầu mở rộng khối đoàn kết, tăng cường sự tham gia của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo, người tiêu biểu trong cộng đồng dân cư cũng như đại diện các lĩnh vực mới của đời sống xã hội.
Việc tăng cường, mở rộng này nhằm xây dựng một UBTW MTTQ Việt Nam khóa XI thực sự tiêu biểu cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Sự điều chỉnh này không chỉ là đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận mà còn cho thấy quyết tâm nâng cao chất lượng đại diện, phát huy tiếng nói của các tầng lớp nhân dân trong tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và hệ thống chính trị.
Qua đó, MTTQ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là “mái nhà chung” của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh phát triển mới của đất nước.
Đặc biệt, việc chú trọng mở rộng sự hiện diện của các đại diện từ các tập đoàn kinh tế và doanh nghiệp tư nhân trực tiếp sản xuất tại các địa bàn trọng điểm chính là nhằm bảo đảm tiếng nói của cộng đồng doanh nghiệp được lắng nghe, phản ánh đầy đủ hơn trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước.
Đồng thời, đây cũng là bước đi phù hợp với bối cảnh kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là một động lực quan trọng của nền kinh tế.
Cùng với sự đổi mới về nhân sự và tổ chức bộ máy, Đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ XI còn có những điểm mới mang tính đột phá trong nội dung Văn kiện.
Dự thảo Báo cáo chính trị khẳng định mạnh mẽ về vị trí, vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; khơi dậy tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội, ý chí tự chủ, tự lực tự cường, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong mỗi người dân Việt Nam.
Phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ Đại hội XI cũng nêu rõ: “Đổi mới tư duy, chủ động kiến tạo môi trường nhằm huy động sự tham gia của các tầng lớp Nhân dân.
Tiếp tục đổi mới toàn diện về tổ chức, nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thực chất, hiệu quả, hướng mạnh về cơ sở, gần dân, sát dân, đồng hành cùng Nhân dân.
Thực hiện tốt phương châm “khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia” đáp ứng yêu cầu của tình hình mới và lợi ích, nguyện vọng chính đáng của đoàn viên, hội viên và Nhân dân.
Nhiều ý kiến cán bộ Mặt trận cơ sở, nhà khoa học, kiều bào đã bày tỏ mong muốn Đại hội lần này sẽ thực sự là Đại hội của hành động, hướng mạnh về cơ sở, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu cao nhất.
Các vị Ủy viên UBTW MTTQ Việt Nam được hiệp thương, lựa chọn tại Đại hội sẽ phát huy cao nhất trách nhiệm cá nhân, vai trò hạt nhân đoàn kết, tiên phong trong đổi mới, lan tỏa tinh thần phụng sự cộng đồng, tạo nên một dấu ấn đặc biệt, hun đúc ý chí, khát vọng và niềm tin của toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới.
Với truyền thống vẻ vang, tinh thần đổi mới không ngừng và khát vọng cống hiến vì dân tộc, MTTQ Việt Nam khóa XI được kỳ vọng sẽ tiếp tục viết tiếp những trang sử vàng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam giàu mạnh, nhân dân ấm no, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.
theo N.D.T - Báo Công lý