Chủ động tham mưu, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng
Rừng giữ vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường sinh thái, điều hòa khí hậu, bảo tồn đa dạng sinh học, phòng hộ đầu nguồn và ven biển, đồng thời góp phần phát triển kinh tế, tạo sinh kế cho người dân. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển đô thị gắn với bảo vệ môi trường ngày càng được chú trọng, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Hải Phòng có ý nghĩa thiết thực đối với mục tiêu phát triển bền vững của thành phố.

Lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm báo cáo công tác hoạt động
Theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng tại buổi giám sát chuyên đề về thực hiện chính sách, pháp luật phòng cháy, chữa cháy ngày 16/9/2026, sau hợp nhất, tổng diện tích rừng và đất trồng rừng trên địa bàn thành phố là 22.249,65 ha, thuộc 35 xã, phường, đặc khu. Trong đó, rừng tự nhiên có diện tích 12.865 ha, rừng trồng là 9.384,65 ha.
Diện tích rừng phân bố tại nhiều khu vực, từ địa bàn Chí Linh, Kinh Môn, Thủy Nguyên đến Đồ Sơn, Cát Hải và Bạch Long Vĩ. Sự phân bố rộng, cùng những khác biệt về địa hình, loại rừng và điều kiện tiếp cận, đặt ra yêu cầu tổ chức lực lượng quản lý, bảo vệ phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.
Trước yêu cầu đó, Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng giữ vai trò tham mưu chuyên môn, phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương và chủ rừng triển khai các nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và theo dõi diễn biến tài nguyên rừng. Công tác kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc được chú trọng nhằm nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, từng bước đưa hoạt động quản lý rừng vào nền nếp.
Một trong những nội dung quan trọng là xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, căn cứ phục vụ công tác dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy rừng. Theo báo cáo tại buổi giám sát, Chi cục đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường trình UBND thành phố ban hành Quyết định số 213 ngày 18/11/2025 về quy định cấp dự báo cháy rừng, bảng tra cấp dự báo cháy rừng, thời gian cao điểm xảy ra cháy rừng và xác định vùng trọng điểm cháy rừng.
Việc cụ thể hóa các quy định về dự báo và xác định khu vực trọng điểm có ý nghĩa quan trọng trong tổ chức lực lượng, xây dựng phương án ứng phó và phân bổ nguồn lực. Qua đó, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng có thêm cơ sở để triển khai chủ động, sát với đặc điểm thực tế, hạn chế tình trạng bị động khi xảy ra sự cố.
Tăng cường phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ cháy rừng
Cháy rừng là một trong những nguy cơ lớn đối với công tác bảo vệ tài nguyên rừng. Vào mùa hanh khô, lớp thảm mục, cây bụi, vật liệu thực bì và cành cây gãy đổ sau mưa bão có thể làm gia tăng lượng vật liệu dễ cháy dưới tán rừng. Khi thời tiết bất lợi kết hợp với nguồn lửa phát sinh từ hoạt động của con người, nguy cơ cháy có thể tăng cao, gây thiệt hại đến hệ sinh thái và ảnh hưởng đến công tác quản lý rừng.

Đoàn giám sát HĐND thành phố kiểm tra, khảo sát rừng tại khu vực chùa Côn Sơn
Theo đánh giá của Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng, các khu vực có nguy cơ cháy rừng cao tập trung tại nhiều địa bàn như Chí Linh, Kinh Môn, Thủy Nguyên, Đồ Sơn, Kiến An, An Lão, Kiến Thụy và một số khu vực khác. Đây là những địa bàn cần được quan tâm trong công tác tuần tra, kiểm tra, tuyên truyền và bố trí lực lượng trực phòng cháy, chữa cháy rừng, nhất là trong thời kỳ cao điểm.
Số liệu báo cáo tại buổi giám sát cho thấy, từ ngày 1/1/2024 đến ngày 30/6/2026, trên địa bàn thành phố Hải Phòng, bao gồm địa bàn tỉnh Hải Dương trước hợp nhất và thành phố Hải Phòng trước hợp nhất, đã xảy ra 77 điểm cháy rừng, với tổng diện tích bị ảnh hưởng, thiệt hại là 104,82 ha. Trong đó, diện tích rừng đặc dụng là 10,44 ha, rừng phòng hộ 87,708 ha và rừng sản xuất 6,672 ha.
Các điểm cháy được ghi nhận tại nhiều khu vực, trong đó có Việt Khê, Lê Ích Mộc, Lưu Kiếm, Hòa Bình, Thủy Nguyên, An Lão, Đồ Sơn, Cát Hải, Kinh Môn và Chí Linh. Theo báo cáo, lực lượng kiểm lâm, công an, quân đội, chính quyền địa phương và chủ rừng đã phối hợp phát hiện, huy động lực lượng chữa cháy kịp thời. Thiệt hại chủ yếu liên quan đến cây bụi, thảm mục và ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây rừng; không ghi nhận thiệt hại về người và tài sản trong các vụ việc được nêu.
Những số liệu này cho thấy công tác phòng cháy, chữa cháy rừng tiếp tục là nhiệm vụ cần được ưu tiên. Việc phát hiện sớm, tổ chức lực lượng tại chỗ và phối hợp giữa các đơn vị có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế phạm vi cháy lan, giảm thiểu thiệt hại và bảo đảm an toàn cho người tham gia chữa cháy.
Trên cơ sở đó, Chi cục Kiểm lâm cần tiếp tục tăng cường hướng dẫn các chủ rừng xây dựng, rà soát phương án phòng cháy, chữa cháy; duy trì tuần tra tại khu vực trọng điểm; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và nâng cao ý thức người dân trong sử dụng lửa gần rừng. Việc kiểm soát nguồn lửa, phát hiện sớm dấu hiệu cháy và thông tin kịp thời cho lực lượng chức năng là những giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu nguy cơ xảy ra cháy rừng.
Cùng với phòng ngừa, công tác xác minh nguyên nhân cháy và xử lý hành vi vi phạm cần được thực hiện theo quy định. Điều này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tăng tính răn đe, nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong bảo vệ tài nguyên rừng.
Phối hợp liên ngành, nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở
Đối với địa bàn có diện tích rừng phân bố rộng và địa hình đa dạng, công tác bảo vệ rừng không thể chỉ dựa vào lực lượng kiểm lâm mà cần sự tham gia đồng bộ của chính quyền, công an, quân đội, bộ đội biên phòng, chủ rừng và cộng đồng dân cư.
Tại buổi giám sát ngày 16/9/2026, đoàn giám sát của HĐND thành phố do đồng chí Phạm Quốc Ka, Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố, chủ trì đã ghi nhận những nỗ lực của Chi cục Kiểm lâm trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Cùng dự có đồng chí Nguyễn Khắc Toản, Phó Chủ tịch HĐND thành phố và đại diện các cơ quan liên quan.
Bên cạnh việc ghi nhận kết quả đạt được, đoàn giám sát cũng chỉ ra những khó khăn về ngân sách, phương tiện, thiết bị và khả năng huy động lực lượng phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Đây là những vấn đề cần được xem xét trong quá trình hoàn thiện cơ chế quản lý, bố trí nguồn lực và nâng cao năng lực ứng phó tại cơ sở.
Đoàn giám sát đề nghị UBND thành phố chỉ đạo các lực lượng liên quan tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện quy chế phối hợp; xây dựng phương án huy động nhân lực, phương tiện theo phương châm “bốn tại chỗ”. Đồng thời, cần tăng cường tập huấn, diễn tập chữa cháy rừng liên ngành tại những địa bàn trọng điểm và khu vực có địa hình phức tạp.
Việc thực hiện hiệu quả phương châm “bốn tại chỗ” — gồm lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ và chỉ huy tại chỗ — giúp nâng cao khả năng phản ứng ban đầu khi xảy ra cháy. Trong nhiều tình huống, khả năng tiếp cận hiện trường nhanh và tổ chức chữa cháy ngay từ đầu có ý nghĩa quyết định đối với việc hạn chế cháy lan.

Hội nghị báo cáo công tác phòng chống cháy rừng. Ảnh: Chi cục kiểm lâm tp. Hải Phòng
Cùng với đó, việc nâng cấp đường lâm nghiệp phục vụ chữa cháy, xây dựng đường băng cản lửa, bố trí bể, hồ chứa nước, điểm lấy nước, chòi quan sát và hệ thống biển báo cần được xem xét theo mức độ rủi ro và điều kiện thực tế từng khu vực. Trang thiết bị chuyên dụng, phương tiện cơ động và hệ thống thông tin liên lạc cũng cần được đầu tư phù hợp để nâng cao hiệu quả chỉ huy, điều hành.
Đoàn giám sát đồng thời đề nghị quan tâm ứng dụng khoa học, công nghệ trong theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, cảnh báo sớm nguy cơ cháy, xác định điểm nhiệt và hỗ trợ điều phối lực lượng. Việc từng bước hiện đại hóa công tác giám sát sẽ giúp rút ngắn thời gian phát hiện sự cố, nâng cao chất lượng thông tin và hỗ trợ công tác ra quyết định.
Bảo vệ rừng gắn với phát triển bền vững
Bên cạnh nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy rừng, quản lý và bảo vệ tài nguyên rừng cần được triển khai đồng bộ với bảo tồn hệ sinh thái, phục hồi diện tích rừng bị suy thoái và nâng cao trách nhiệm của chủ rừng. Rừng không chỉ có giá trị về tài nguyên mà còn đóng vai trò quan trọng trong điều hòa khí hậu, bảo vệ cảnh quan, duy trì đa dạng sinh học và giảm thiểu những tác động bất lợi của thiên tai.
Vì vậy, Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng cần tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương trong theo dõi diễn biến rừng, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật, hướng dẫn chủ rừng thực hiện trách nhiệm quản lý và bảo vệ diện tích được giao. Công tác tuyên truyền cần được triển khai thường xuyên, hướng đến người dân sống gần rừng, các tổ chức quản lý rừng và những đối tượng thường xuyên hoạt động tại khu vực có nguy cơ cháy.
Đoàn giám sát cũng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Kiểm lâm tham mưu việc quy hoạch rừng, tích hợp với quy hoạch chung của thành phố; xây dựng cơ chế phối hợp quản lý, bảo vệ rừng giữa các địa phương, đơn vị. Đồng thời, cần nghiên cứu, đề xuất giải pháp về tổ chức bộ máy, nhân lực, trụ sở và trang thiết bị phục vụ nhiệm vụ, bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Một nội dung đáng chú ý khác là huy động nguồn lực xã hội cho công tác bảo vệ và phát triển rừng. Việc khuyến khích chủ rừng, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia hỗ trợ công trình, trang thiết bị phòng cháy, chữa cháy rừng có thể bổ sung nguồn lực cho ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao trách nhiệm chung của cộng đồng đối với tài nguyên rừng.
Về lâu dài, hiệu quả quản lý rừng cần được đánh giá trên nhiều phương diện, từ bảo vệ diện tích rừng hiện có, hạn chế cháy rừng, tuân thủ pháp luật đến phục hồi hệ sinh thái và nâng cao nhận thức cộng đồng. Điều này đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa lực lượng kiểm lâm với chính quyền cơ sở, các lực lượng chức năng và người dân.
Với vai trò là lực lượng chuyên môn trong lĩnh vực lâm nghiệp, Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng cần tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm, nâng cao chất lượng tham mưu và hiệu quả tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Việc kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, kiểm tra, tuyên truyền, ứng dụng công nghệ và huy động nguồn lực sẽ góp phần nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn.
Trong bối cảnh thành phố tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành kiểm lâm mà còn là trách nhiệm chung của các cấp, ngành, tổ chức, doanh nghiệp và người dân. Sự vào cuộc đồng bộ, cùng với việc ưu tiên nguồn lực cho các khu vực trọng điểm, sẽ tạo nền tảng để Hải Phòng bảo vệ tốt hơn tài nguyên rừng, duy trì các giá trị sinh thái và từng bước hướng tới mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững.

