Huyện Gia Lâm là một khu vực cửa ngõ phía Đông của Thủ đô Hà Nội, nơi tập trung nhiều tuyến giao thông huyết mạch kết nối với các tỉnh phía Bắc. Với diện tích hơn 116 km² và dân số trên 300.000 người, Gia Lâm đối mặt với thách thức lớn trong việc đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về dịch vụ công.

Nhằm hiện đại hóa nền hành chính công và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, chính quyền huyện Gia Lâm đã lựa chọn triển khai mô hình thanh toán không dùng tiền mặt tại Bộ phận Một cửa. Đây là giải pháp vừa mang tính cấp thiết vừa phù hợp với xu thế toàn cầu, đáp ứng mục tiêu chuyển đổi số quốc gia.

Cách thức triển khai sáng tạo

Từ tháng 4/2024, huyện Gia Lâm chính thức áp dụng mô hình thanh toán không dùng tiền mặt tại tất cả các Bộ phận Một cửa từ cấp huyện đến cấp xã. Theo đó, người dân khi thực hiện các thủ tục hành chính (TTHC) có thể sử dụng điện thoại thông minh để quét mã QR và thanh toán thông qua các ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử. Tại các quầy giao dịch, mã QR của tài khoản thu phí được bố trí công khai, giúp việc thanh toán trở nên nhanh chóng và tiện lợi.

Trong trường hợp người dân nhận kết quả qua bưu điện, mã QR được in và gửi kèm theo hồ sơ để đảm bảo người dân có thể thực hiện thanh toán từ xa. Định kỳ, cán bộ phụ trách thực hiện đối soát tài khoản ngân hàng, chuyển tiền vào kho bạc nhà nước, đảm bảo quy trình tài chính minh bạch và chính xác.

Kết quả đạt được ấn tượng

Chỉ trong 5 tháng triển khai đầu tiên (từ 01/4/2024 đến 31/8/2024), tổng số tiền phí và lệ phí thu được trên địa bàn huyện đạt 848.486.000 đồng, trong đó, các giao dịch không dùng tiền mặt chiếm tới 653.545.400 đồng, tương ứng 77% tổng số giao dịch. Tại cấp huyện, tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 90%, trong khi đó cấp xã đạt mức trung bình 70%.

Không chỉ cải thiện hiệu quả thu phí, mô hình còn giúp giảm đáng kể thời gian xử lý thủ tục. 100% hồ sơ được tiếp nhận và xử lý đúng hạn, không xảy ra tình trạng trễ hạn hay tồn đọng hồ sơ, qua đó tạo niềm tin lớn trong nhân dân.

Tác động tích cực và bài học kinh nghiệm

Việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người dân mà còn giảm tải khối lượng công việc cho cán bộ hành chính. Các giao dịch được lưu dấu trên hệ thống ngân hàng, đảm bảo tính minh bạch và giúp cơ quan quản lý nhà nước dễ dàng kiểm soát tài chính. Đồng thời, mô hình này cũng phù hợp với mục tiêu chống tham nhũng và các hành vi tiêu cực trong quá trình xử lý hồ sơ.

Bên cạnh đó, mô hình còn mang lại tác động sâu rộng trong việc xây dựng thói quen sử dụng công nghệ của người dân, hướng tới hình thành "công dân số" trong thời đại mới. Để đạt được thành công này, chính quyền huyện Gia Lâm đã chủ động trong việc phối hợp với các ngân hàng thương mại, tổ chức nhiều buổi tập huấn cho cán bộ và tuyên truyền rộng rãi tới cộng đồng. Với chi phí thấp và dễ triển khai, nhiều địa phương khác có thể học hỏi và áp dụng, góp phần xây dựng một nền hành chính công minh bạch và hiện đại.

Khả năng nhân rộng và hướng tới tương lai

Mô hình thanh toán không dùng tiền mặt tại Gia Lâm được đánh giá cao về tính khả thi và hiệu quả, mở ra cơ hội nhân rộng tới các địa phương khác trong cả nước. Với cách làm đơn giản, chi phí triển khai thấp, đây là giải pháp phù hợp với mọi cấp hành chính.

Trong thời gian tới, huyện Gia Lâm dự kiến mở rộng phạm vi ứng dụng CNTT trong cải cách hành chính. Các kế hoạch như "Ngày thứ ba không giấy hẹn" hướng đến 100% giao dịch hành chính trực tuyến toàn trình hay triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình đang được nghiên cứu và từng bước áp dụng. Mục tiêu xa hơn là xây dựng chính quyền điện tử, kinh tế số và xã hội số. Đây là bước đi chiến lược để đưa Gia Lâm trở thành quận văn minh, hiện đại trong thời gian tới.