Một trong những điểm mới của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND năm 2025 là tách thẩm quyền và hoạt động giám sát của đại biểu HĐND thành một điều khoản riêng (Điều 36) và chia rõ đại biểu cấp tỉnh, cấp xã.
Theo đó, đại biểu HĐND cấp tỉnh có thẩm quyền và thực hiện 05 hoạt động giám sát gồm:
- Chất vấn Chủ tịch UBND, thành viên khác của UBND, người đứng đầu cơ quan thuộc UBND, Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh;
- Giám sát quyết định của UBND cấp tỉnh, quyết định của Chủ tịch UBND cấp tỉnh, nghị quyết của HĐND cấp xã và văn bản quy phạm pháp luật của UBND đặc khu nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương;
- Giám sát việc thi hành pháp luật ở địa phương;
- Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương;
- Tham gia hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND cấp tỉnh, Đoàn đại biểu Quốc hội địa phương khi có yêu cầu, đề nghị.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Đại biểu HĐND cấp xã được quy định có thẩm quyền và thực hiện 5 hoạt động giám sát sau:
- Chất vấn Chủ tịch UBND, thành viên khác của UBND, người đứng đầu cơ quan thuộc UBND cấp xã;
- Giám sát quyết định của UBND cấp xã;
- Giám sát việc thi hành pháp luật ở địa phương;
- Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương;
- Tham gia hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, Ban của HĐND, Tổ đại biểu HĐND cấp xã khi có yêu cầu, đề nghị.
Ngoài ra, đại biểu HĐND quyết định và tổ chức thực hiện chương trình giám sát của mình (nếu có); trường hợp cần thiết do yêu cầu của thực tiễn, quyết định điều chỉnh chương trình giám sát. Đại biểu HĐND có trách nhiệm báo cáo Thường trực HĐND thông qua Tổ đại biểu HĐND về chương trình giám sát của mình (nếu có). Thường trực HĐND có trách nhiệm tổ chức để đại biểu HĐND thực hiện giám sát.