
Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng đang từng bước xây dựng mô hình phát triển hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và sinh kế cộng đồng.
Những năm qua, công tác bảo vệ rừng luôn được Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, năm 2025 đơn vị không để xảy ra vụ cháy rừng nào, góp phần bảo vệ an toàn hệ sinh thái đặc trưng của khu bảo tồn.
Trong năm, đơn vị tổ chức 9 cuộc tuyên truyền phòng cháy, chữa cháy rừng với 1.227 lượt người tham gia, trong đó có 8 cuộc tại khu dân cư với 580 lượt người và 1 cuộc tại trường học với sự tham gia của 607 học sinh cùng 40 giáo viên. Bên cạnh đó, 4 cuộc tuyên truyền bằng loa phát thanh được thực hiện; 20 cuộc tuần tra liên ngành với 70 lượt người tham gia được triển khai nhằm tăng cường kiểm soát, phòng ngừa vi phạm.
Bước sang năm 2026, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng tiếp tục được duy trì ở mức cao. Trong 6 tháng đầu năm, Khu Bảo tồn tổ chức 8 cuộc tuyên truyền tại hộ dân với 647 người tham dự; 2 cuộc tuyên truyền tại trường học với 555 học sinh và 43 giáo viên tham gia; 1 cuộc tại trụ sở đơn vị với hơn 46 người tham dự. Đồng thời, 13 cuộc tuyên truyền bằng loa phát thanh được thực hiện trên địa bàn.
Đáng chú ý, hệ thống giám sát và cảnh báo cháy rừng tiếp tục được hiện đại hóa với việc lắp đặt mới 6 camera cố định, thay thế 2 camera xoay chiều và bổ sung 6 tấm pin năng lượng mặt trời phục vụ công tác quản lý. Đơn vị duy trì lực lượng trực phòng cháy, chữa cháy rừng từ 9 giờ đến 21 giờ hằng ngày, kể cả ngày nghỉ và ngày lễ; thường xuyên tuần tra tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao.
Song song với công tác phòng cháy, lực lượng bảo vệ rừng không ngừng tăng cường tuần tra, kiểm soát. Năm 2025, Khu Bảo tồn thực hiện 980 cuộc tuần tra với 2.794 lượt người tham gia; 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục triển khai 548 cuộc tuần tra với 1.447 lượt người tham gia. Những con số này cho thấy sự chủ động, quyết liệt trong bảo vệ tài nguyên rừng và hệ sinh thái tự nhiên của đơn vị.

Nguyên Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về thăm và làm việc tại Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng.
Kho tàng đa dạng sinh học tiếp tục được gìn giữ và phát hiện mới
Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang được xem là một trong những khu vực có giá trị đa dạng sinh học đặc sắc của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Công tác điều tra, giám sát tài nguyên sinh vật được triển khai thường xuyên đã mang lại nhiều kết quả tích cực.
Năm 2025, các đợt khảo sát trên 4 tuyến nghiên cứu ghi nhận 279 loài thực vật, tăng 6 loài so với năm trước. Sáu loài thực vật được ghi nhận mới gồm bàn gai, bòi ngòi tai, cứt quạ lá nguyên, bán tự cảnh, cúc mẳn và bìm mờ. Riêng nhóm cây dược liệu ghi nhận 195 loài, tăng thêm 3 loài so với năm 2024.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động giám sát trên 7 tuyến tiếp tục phát hiện thêm loài Cao lương (Bo bo) có tên khoa học Sorghum bicolor. Kết quả này cho thấy hệ sinh thái tự nhiên tại Khu Bảo tồn vẫn đang được bảo vệ và duy trì ổn định.
Cùng với hệ thực vật phong phú, hệ động vật hoang dã tại Lung Ngọc Hoàng cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Năm 2025, hệ thống bẫy ảnh ghi nhận 11 loài với 36 cá thể, trong đó có các loài quý như mèo cá, rái cá và cầy vòi hương. Trong năm 2026, các đợt giám sát tiếp tục ghi nhận sự xuất hiện của mèo rừng, cầy vòi hương, le nâu, quốc ngựa trắng, cú muỗi, bìm bịp và nhiều loài chim hoang dã khác.
Công tác điều tra chim tiếp tục cho thấy sự phong phú của hệ sinh thái vùng đất ngập nước. Năm 2025 ghi nhận 44 loài chim sinh sống ổn định dưới tán rừng. Đến năm 2026, các nhà nghiên cứu tiếp tục phát hiện đàn chim khoảng 50 cá thể tại khoảnh 11, đàn cò ốc khoảng 17 cá thể tại khoảnh 45 cùng nhiều loài chim di cư xuất hiện tại phân khu Dịch vụ - Hành chính.
Một chỉ dấu tích cực khác là chất lượng môi trường sinh thái tiếp tục được cải thiện. Năm 2025, độ mặn trung bình trong khu bảo tồn chỉ còn 0,1‰, giảm 50% so với mức 0,2‰ của năm 2024, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các hệ sinh vật bản địa.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn về thăm và làm việc tại Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng.
Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và lan tỏa giá trị bảo tồn
Không chỉ là nơi bảo tồn thiên nhiên, Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang còn từng bước trở thành địa chỉ nghiên cứu khoa học quan trọng của khu vực.
Năm 2025, đơn vị ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Phân hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp tại Đồng Nai; phối hợp điều tra các loài ngoại lai xâm hại trên địa bàn tỉnh. Phòng trưng bày của Khu Bảo tồn hiện lưu giữ 50 mẫu động vật có xương sống, 100 mẫu thực vật và 56 mẫu côn trùng phục vụ nghiên cứu, giáo dục và tham quan học tập.
Trong năm 2026, nhiều hoạt động nghiên cứu tiếp tục được triển khai. Đơn vị khảo sát 43 loài nấm lớn, bước đầu định danh được 11 loài, thu thập và sấy khô 20 mẫu phục vụ xây dựng tiêu bản. Đồng thời, hình ảnh của 18 loài côn trùng được thu thập để biên soạn album chuyên đề về côn trùng tại Khu Bảo tồn.
Đặc biệt, Khu Bảo tồn đang phối hợp với Trường Đại học Cần Thơ xây dựng đề tài nghiên cứu giai đoạn 2026-2027 về bảo tồn và phát triển cây Lúa Ma (lúa hoang) - một nguồn gen quý gắn liền với hệ sinh thái đất ngập nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Song song với nghiên cứu khoa học, công tác cứu hộ động vật hoang dã được thực hiện thường xuyên. Nhiều cá thể mèo cá, rùa răng, cua đinh, trăn, rắn và chim hoang dã đã được tiếp nhận, chăm sóc và tái thả về môi trường tự nhiên, góp phần bảo vệ nguồn gen quý của khu vực.

Đoàn cán bộ của Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng trong một chuyến khảo sát thực địa.
Bảo tồn gắn với sinh kế cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái
Một trong những định hướng nổi bật của Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang là gắn công tác bảo tồn với nâng cao đời sống người dân.
Năm 2025, đơn vị hoàn thành kế hoạch giao khoán khai thác mật ong và xây dựng phương án khai thác mật ong giai đoạn 2026-2030. Hoạt động này hiện tạo sinh kế ổn định cho 21 hộ dân đang sinh sống trong Khu Bảo tồn, góp phần nâng cao thu nhập và tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo vệ rừng.
Cùng với đó, chương trình hỗ trợ cộng đồng vùng đệm được triển khai hiệu quả với kinh phí 550 triệu đồng dành cho 11 ấp giáp ranh, đạt 100% kế hoạch đề ra.
Về đầu tư hạ tầng, năm 2025 đơn vị triển khai 7 dự án với tổng vốn hơn 13,5 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, nguồn vốn công ích thủy lợi hơn 3,4 tỷ đồng tiếp tục được sử dụng để sửa chữa đê bao, nạo vét hệ thống kênh và nâng cao năng lực quản lý tài nguyên nước trong khu bảo tồn.
Đáng chú ý, Đề án du lịch sinh thái Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang đã được phê duyệt, tạo cơ sở để địa phương kêu gọi đầu tư Dự án Khu Du lịch sinh thái Lung Ngọc Hoàng với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 509 tỷ đồng theo hình thức xã hội hóa. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mới, góp phần khai thác hiệu quả các giá trị sinh thái đặc sắc của vùng đất ngập nước, đồng thời tạo thêm việc làm và sinh kế cho người dân địa phương.

Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng gắn công tác bảo tồn với nâng cao đời sống người dân.
Song song đó, các cơ quan chức năng đang triển khai kế hoạch bố trí tái định cư và đất sản xuất cho 120 hộ dân trong khu bảo vệ nghiêm ngặt, hướng tới mục tiêu hài hòa giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế - xã hội.
Với những kết quả nổi bật trong bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học, hỗ trợ cộng đồng và phát triển du lịch sinh thái, Khu Bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng Hậu Giang đang tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những vùng đất ngập nước có giá trị đặc biệt của Đồng bằng sông Cửu Long. Mô hình bảo tồn gắn với sinh kế cộng đồng mà đơn vị đang triển khai không chỉ góp phần giữ gìn màu xanh của thiên nhiên mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương trong tương lai.

