Có những ngôi nhà được xây nên bằng gạch, đá, xi măng và những vật liệu quen thuộc của cuộc sống. Nhưng cũng có những ngôi nhà được dựng lên từ trách nhiệm, nghĩa tình và sự tri ân của cả cộng đồng đối với những gia đình đã chịu nhiều mất mát, hy sinh bởi hậu quả chiến tranh. Chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn tỉnh Lào Cai chính là một chủ trương mang đậm giá trị nhân văn như thế.

Không chỉ góp phần cải thiện điều kiện nhà ở cho các hộ gia đình còn nhiều khó khăn, chương trình còn thể hiện sinh động truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc; khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và cấp ủy, chính quyền các cấp đối với các gia đình người có công với cách mạng. Mỗi căn nhà hoàn thành không chỉ mang đến một nơi ở an toàn, ổn định mà còn tiếp thêm niềm tin, động lực để các gia đình vươn lên trong cuộc sống.

Đ/c Nguyễn Thế Phước - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai thăm, tặng quà và khánh thành nhà ở hỗ trợ cho con đẻ của người HĐKC bị nhiễm chất độc hóa học tại xã Dương Quỳ, tỉnh Lào Cai (hộ ông Hoàng Văn Toại)

Thực hiện Kế hoạch số 171/KH-UBND ngày 21/4/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai về hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học; Quyết định số 2222/QĐ-UBND ngày 24/6/2026 điều chỉnh kế hoạch và Quyết định số 1351/QĐ-UBND ngày 21/4/2026 về hỗ trợ nhà ở cho đối tượng thụ hưởng, cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đã nhanh chóng vào cuộc với quyết tâm cao, triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ nhằm sớm đưa chính sách đi vào cuộc sống.

Ngay từ khi kế hoạch được ban hành, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, xác định mục tiêu cơ bản hoàn thành chương trình trước ngày 25/7/2026. Trên cơ sở đó, Sở Nội vụ chủ động tham mưu triển khai, thường xuyên theo dõi, tổng hợp tiến độ thực hiện; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Sở Xây dựng cùng các sở, ngành liên quan tích cực phối hợp thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Tại cơ sở, 100% xã, phường có đối tượng được hỗ trợ đều ban hành kế hoạch triển khai và quyết định phê duyệt danh sách đối tượng thụ hưởng, tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện và bảo đảm chính sách được triển khai đúng đối tượng, đúng quy định.

Trong thành công của chương trình, công tác tuyên truyền đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Chủ trương, chính sách hỗ trợ được các địa phương thông tin đầy đủ, kịp thời đến từng đối tượng thụ hưởng và nhân dân. Vì vậy, 100% đối tượng được hỗ trợ đều nắm rõ chính sách và mức hỗ trợ của Nhà nước. Các phương tiện thông tin đại chúng thường xuyên tuyên truyền về mục tiêu, ý nghĩa, tiến độ và kết quả thực hiện chương trình, góp phần tạo sự đồng thuận rộng rãi trong xã hội, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của các cấp, các ngành và sự đồng hành của cộng đồng trong thực hiện công tác "Đền ơn đáp nghĩa".

Hộ bà Vũ Thị Hường phường Lào Cai

Không chỉ là sự đồng thuận về nhận thức, công tác tuyên truyền còn tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Nhiều tổ chức, đoàn thể, lực lượng quân đội, công an, dân quân, đoàn thanh niên cùng nhân dân địa phương đã tích cực tham gia hỗ trợ ngày công lao động, phương tiện, vật liệu xây dựng để giúp các hộ gia đình hoàn thành ngôi nhà mới. Chính tinh thần sẻ chia ấy đã làm nên giá trị đặc biệt của chương trình, biến mỗi công trình không chỉ là mái ấm của một gia đình mà còn là kết quả của sự chung sức, đồng lòng của cả cộng đồng.

Để chính sách phát huy hiệu quả, công tác rà soát, thống kê đối tượng được triển khai nghiêm túc theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban nhân dân tỉnh. Ban đầu, toàn tỉnh xác định có 157 hộ cần được hỗ trợ, gồm 104 hộ xây mới và 53 hộ sửa chữa nhà ở. Trong quá trình triển khai, một số địa phương tiếp tục rà soát, điều chỉnh để bảo đảm đúng thực tế. Kết quả, danh sách được điều chỉnh còn 149 hộ, trong đó có 100 hộ xây mới và 49 hộ sửa chữa. Việc điều chỉnh đã góp phần bảo đảm nguồn lực được phân bổ đúng đối tượng, công khai, minh bạch và đúng quy định.

Theo Quyết định số 2222/QĐ-UBND ngày 24/6/2026, tổng số nhà được hỗ trợ là 149 căn với tổng kinh phí 7.470 triệu đồng, gồm 100 căn xây mới và 49 căn sửa chữa. Đây là nguồn lực quan trọng, tạo điều kiện để các hộ gia đình cải thiện nơi ở, từng bước ổn định cuộc sống.

Sau gần bốn tháng triển khai thực hiện, chương trình đã đạt được những kết quả rất tích cực. Toàn bộ 149/149 căn nhà đã được khởi công, đạt 100% kế hoạch. Tính đến ngày 24/7/2026, đã có 121 căn hoàn thành, gồm 72 căn xây mới và 49 căn sửa chữa. Đối với 28 căn nhà xây mới còn đang thi công, nguyên nhân chủ yếu là các hộ gia đình đã chủ động huy động thêm nguồn lực để xây dựng những ngôi nhà có quy mô lớn hơn, chất lượng tốt hơn so với mức hỗ trợ của chương trình nên thời gian hoàn thành kéo dài hơn kế hoạch ban đầu.

Hộ ông Bùi Cảnh Hưng- phường Trung Tâm

Nhìn vào những con số đạt được có thể thấy rõ hiệu quả lan tỏa của chính sách. Trong tổng số 100 căn nhà xây mới, có 70 căn được xây dựng đồng bộ cả bếp và công trình vệ sinh; 08 căn được cấp mới quyền sử dụng đất khi tham gia chương trình. Đặc biệt, có tới 87 căn nhà có tổng giá trị đầu tư từ 200 triệu đồng trở lên. Điều đó cho thấy nguồn hỗ trợ của Nhà nước đã trở thành động lực quan trọng để các gia đình mạnh dạn huy động thêm nguồn lực của bản thân, của người thân và cộng đồng nhằm xây dựng những ngôi nhà kiên cố, khang trang hơn.

Theo dự kiến, khi hoàn thành toàn bộ chương trình, tổng giá trị đầu tư của 149 căn nhà sẽ đạt 42.606 triệu đồng. Trong đó, nguồn kinh phí hỗ trợ từ kế hoạch là 7.470 triệu đồng, còn lại 35.136 triệu đồng được huy động từ gia đình và các nguồn xã hội hóa. Bình quân mỗi căn nhà xây mới đạt giá trị khoảng 387,35 triệu đồng, còn mỗi căn sửa chữa đạt khoảng 79 triệu đồng. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chính sách khi nguồn hỗ trợ của Nhà nước đã tạo sức lan tỏa, khơi dậy tinh thần chủ động và sự chung tay của toàn xã hội.

Cùng với nguồn kinh phí hỗ trợ của Nhà nước, công tác vận động các nguồn lực xã hội khác trên địa bàn tỉnh Lào Cai cũng đạt nhiều kết quả tích cực. (ảnh nguồn: Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam)

Bên cạnh nguồn kinh phí hỗ trợ, chương trình còn nhận được sự đồng hành đầy trách nhiệm của các tổ chức, đoàn thể và nhân dân. Trong quá trình triển khai đã có 57 hộ gia đình được hỗ trợ về nhân lực để làm nhà. Các địa phương cũng huy động được 302,66 triệu đồng từ nguồn lực xã hội hóa của các tổ chức, đơn vị và cá nhân. Những đóng góp tuy khác nhau về giá trị nhưng đều chung một ý nghĩa, đó là cùng sẻ chia khó khăn, giúp các gia đình có điều kiện xây dựng mái ấm vững chắc.

Để bảo đảm tiến độ và chất lượng công trình, Sở Nội vụ đã chủ trì phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và Sở Xây dựng thành lập hai đoàn công tác liên ngành kiểm tra, giám sát việc triển khai tại các xã, phường. Chính quyền cấp xã thường xuyên bám sát cơ sở, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh, đồng thời linh hoạt điều chỉnh kế hoạch thi công phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm các công trình được triển khai đúng mục đích, đúng đối tượng và đúng quy định.

Mặc dù còn gặp một số khó khăn như công tác rà soát ban đầu ở một số địa phương chưa thật sự chính xác; địa hình vùng sâu, vùng xa gây khó khăn cho việc vận chuyển vật liệu; thời tiết mưa nhiều, thiên tai, sạt lở ảnh hưởng đến tiến độ thi công; một số hộ còn vướng mắc về sức khỏe, thủ tục đất đai hoặc phong tục tập quán khi làm nhà, song với sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của nhân dân, chương trình vẫn đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận.

Thực tiễn triển khai chương trình đã khẳng định nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Đó là sự lãnh đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền các cấp; sự phát huy trách nhiệm của người đứng đầu; sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị; sự tham gia tích cực của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư. Đồng thời, công tác tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, sâu rộng để tạo sự đồng thuận; việc bình xét đối tượng phải bảo đảm công khai, minh bạch; quá trình triển khai phải linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Trong thời gian tới, các địa phương sẽ tiếp tục tập trung đôn đốc hoàn thành 28 căn nhà đang xây dựng, đồng thời tăng cường tuyên truyền nhằm huy động sự tham gia của các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội và toàn thể nhân dân trong thực hiện công tác "Đền ơn đáp nghĩa", góp phần chăm lo tốt hơn đời sống các gia đình chính sách và thực hiện hiệu quả các mục tiêu an sinh xã hội.

Chính sách hỗ trợ nhà ở cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học là minh chứng sinh động cho sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với các gia đình chính sách, đồng thời khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mỗi mái nhà được hoàn thành không chỉ mở ra một cuộc sống ổn định hơn cho mỗi gia đình mà còn góp phần bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Đó cũng là cách thiết thực để truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" tiếp tục được gìn giữ, phát huy và lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội, trở thành nguồn động lực xây dựng quê hương Lào Cai ngày càng phát triển, nghĩa tình và bền vững.