Sau sáp nhập và tư duy chiến lược “rõ người, rõ việc”
Năm 2025, tỉnh Vĩnh Long bước vào giai đoạn lịch sử mới khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau khi sáp nhập. Địa bàn quản lý rộng lớn hơn, khối lượng công việc tăng lên gấp bội, trong khi nhân lực ngành Khoa học và Công nghệ phải điều động đáng kể về hỗ trợ các xã, phường (biên chế tại Sở thiếu hụt tới hơn 100 người). Khó khăn chồng chất khó khăn khi ở giai đoạn đầu, không ít cán bộ, công chức cấp cơ sở còn lúng túng trong việc vận hành các phần mềm chuyên dụng và hệ thống quản lý mới.
Trước tình hình đó, Đảng ủy và Ban Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long đã nhận diện rõ: chỉ có chuyển đổi số triệt để mới là giải pháp căn cơ để tinh gọn bộ máy, giải phóng năng suất lao động và duy trì tính liên thông thông suốt. Ngay lập tức, bộ máy tổ chức của Sở được kiện toàn với việc hình thành các phòng chuyên môn chuyên biệt: Phòng Khoa học công nghệ, Phòng Đổi mới sáng tạo và Phòng Chuyển đổi số. Đặc biệt, sự ra đời của Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Sở đã tạo nên một "bệ phóng" vững chắc cho các sáng kiến công nghệ.
Sở đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy và UBND tỉnh ban hành tổng cộng 170 văn bản chỉ đạo, điều hành. Tiêu biểu như Kế hoạch số 03-KH/BCĐ với 149 mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể. Điểm đột phá trong phương thức quản lý chính là việc áp dụng nguyên tắc quản trị số: “Rõ người, rõ việc, rõ mốc thời gian hoàn thành và rõ sản phẩm đầu ra”. Việc gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện trên các dashboard trực tuyến đã loại bỏ hoàn toàn sức ỳ hành chính, tạo nên một guồng quay công việc đồng bộ, hiệu quả và có tính kỷ luật cao.
Để chuyển đổi số không phải là những khẩu hiệu suông, Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long đã tập trung đầu tư đồng bộ cho hạ tầng viễn thông và Công nghệ thông tin. Đến nay, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã được phủ hạ tầng cáp quang băng rộng. Mạng lưới sóng di động của các nhà mạng lớn đã phủ kín toàn bộ các ấp, khóm, xóa bỏ hoàn toàn các vùng lõm sóng thông tin. Băng thông mạng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã luôn được đảm bảo ở mức tối thiểu 300Mbps, tạo điều kiện lý tưởng cho người dân tương tác trên môi trường mạng.
Tuy nhiên, dấu ấn đậm nét nhất mang tính thương hiệu của Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long chính là tinh thần tự lực sáng tạo công nghệ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà thầu bên ngoài, đội ngũ chuyên gia, kỹ sư của Sở đã tự nghiên cứu và thiết kế thành công 11 phân hệ tích hợp dữ liệu. Các phân hệ này cho phép kết nối, tổng hợp và báo cáo trực tuyến dữ liệu từ các bộ, ngành Trung ương và địa phương về Trung tâm Giám sát, Điều hành đô thị thông minh (IOC) của tỉnh.

Hội Nghị Sơ Kết Tình Hình Hoạt Động Ban Chỉ Đạo Của Tỉnh Về Phát Triển Khoa Học, Công Nghệ, Đổi Mới Sáng Tạo, Chuyển Đổi Số Và Đề Án 06 6 Tháng Đầu Năm 2026 Và Triển Khai Phương Hướng, Nhiệm Vụ 6 Tháng Cuối Năm 2026
Thông qua hệ thống IOC (địa chỉ ioc.vinhlong.gov.vn), lãnh đạo Tỉnh ủy và UBND tỉnh có thể theo dõi, giám sát tiến độ thực hiện các Nghị quyết, chỉ thị của Trung ương theo thời gian thực (real-time). Sự minh bạch và chính xác của dữ liệu số đã giúp công tác chỉ đạo hành chính thay đổi từ "vận hành theo cảm tính, kinh nghiệm" sang "điều hành dựa trên dữ liệu thực". Bên cạnh đó, trang thông tin điện tử và hệ thống báo cáo riêng về Nghị quyết 57 (nq57.vinhlong.gov.vn) cũng được vận hành ổn định, giúp tối ưu hóa việc lưu trữ và xử lý số liệu chuyên ngành.
Sự quyết liệt trong hành động của Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long đã mang lại những quả ngọt xứng đáng, được chứng minh trực tiếp bằng những số liệu thống kê đầy ấn tượng trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Tính đến thời điểm báo cáo (tháng 4/2026), tỉnh Vĩnh Long đã hoàn thiện và đưa vào triển khai 15 hệ thống thông tin dùng chung toàn tỉnh, hoàn thành xuất sắc việc di dời và hợp nhất dữ liệu của cả 3 tỉnh trước sáp nhập. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã tiếp nhận và xử lý khổng lồ 1.261.331 hồ sơ, trong đó có tới 1.012.312 hồ sơ được thực hiện trực tuyến (đạt tỷ lệ gần 80%). Tỉnh đã cung cấp 1.884 Thủ tục hành chính trên môi trường số, với 796 dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Đáng chú ý, 100% thủ tục hành chính tại Vĩnh Long hiện nay được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính, giúp người dân ở các vùng cù lao, ven biển từ Trà Vinh hay Bến Tre cũ đều có thể giải quyết giấy tờ một cách dễ dàng ngay tại nơi cư trú mới.
Nhờ sự chuẩn hóa, rà soát và làm sạch dữ liệu liên tục, tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết Thủ tục hành chính của tỉnh đạt con số gần như tuyệt đối: 99,93%. Trên hệ thống theo dõi trực tuyến của Trung ương (theodoinq.dcs.vn), các nhiệm vụ do Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia giao cho Vĩnh Long đều đạt tỷ lệ hoàn thành từ 94% đến 98%, không có nhiệm vụ nào bị quá hạn.
Tất cả các nỗ lực trên đã hội tụ trong một kết quả chói sáng: Tỉnh Vĩnh Long đạt 97.01 trên thang điểm 100 tại Bộ chỉ số 766, xuất sắc xếp hạng 1/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Trong bảng tổng sắp này, riêng Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long cũng kiêu hãnh đứng ở vị trí Hạng 1/34 các cơ quan chuyên môn đồng cấp trên cả nước, trở thành tấm gương sáng về tốc độ cải cách hành chính số.
Số hóa nền kinh tế và lá chắn an ninh mạng toàn diện
Không dừng lại ở không gian phòng máy, làn sóng chuyển đổi số do Sở Khoa học và Công nghệ kích hoạt đã lan tỏa sâu rộng vào đời sống sản xuất của nhân dân. Trong nông - thủy sản, Sở đã phối hợp chuyển giao hàng loạt công nghệ cao, thúc đẩy mô hình nông nghiệp thông minh: áp dụng hệ thống bẫy côn trùng thông minh, quan trắc dữ liệu tự động, sử dụng máy bay không người lái (drone) phun thuốc bảo vệ thực vật, cấp mã số vùng trồng và ứng dụng bản đồ số GIS để kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc. Dù tỷ trọng kinh tế số cốt lõi năm 2025 của tỉnh còn khiêm tốn ở mức 7,85% do thiếu các tập đoàn công nghệ lớn, nhưng những viên gạch đầu tiên này đã giúp chỉ số kinh tế số năm 2026 nhích lên đạt 8,05%, định hình rõ nét hướng đi bền vững dựa trên kinh tế số ngành.

Chủ tịch UBND tỉnh tham quan Trung tâm dữ liệu tỉnh (ở giữa kế bên công an)
Để bảo vệ thành quả của công cuộc số hóa, công tác an toàn, an ninh thông tin được đặt lên mức cảnh báo cao nhất. Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu thành lập Tiểu ban An ninh mạng tỉnh và phê duyệt cấp độ an toàn hệ thống đạt tỷ lệ 94% (390/416 hệ thống). Vĩnh Long đã tổ chức thành công chương trình diễn tập thực chiến an toàn thông tin quy mô lớn, thu hút hơn 200 cán bộ chuyên trách với 18 đội tấn công và 01 đội phòng thủ diễn ra liên tục trong 3 ngày để thử nghiệm độ chịu lỗi của hệ thống. Hiện tại, Trung tâm Giám sát an toàn thông tin mạng (SOC) của tỉnh luôn bố trí lực lượng kỹ sư trực chiến 24/7, đảm bảo phát hiện và bóc gỡ mọi nguy cơ mã độc độc hại ngay từ khi mới nhen nhóm.
Một điểm sáng nhân văn trong chiến lược chuyển đổi số của Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long là quan điểm: công nghệ phải phục vụ con người và không để ai bị bỏ lại phía sau. Sở đã chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch tập huấn mang tên "Bình dân học vụ số" với chuyên đề chuyên sâu về ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) cho toàn thể cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh. Song song đó, thông qua mạng lưới 16 doanh nghiệp bưu chính với 564 điểm phục vụ phủ khắp các thôn ấp, kỹ năng số cùng văn hóa giao dịch thương mại điện tử đã được phổ cập trực tiếp đến từng người dân.
Nhìn lại chặng đường từ giữa năm 2025 đến đầu năm 2026, những kết quả mang tính đột phá của Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long không chỉ là những biểu đồ, con số khô khan trên màn hình điều hành IOC, mà đó là sự hài lòng, là niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp khi tương tác với chính quyền. Với vai trò "kiến trúc sư trưởng" trong công cuộc đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Vĩnh Long đang viết tiếp những trang sử mới, đưa tỉnh nhà vững vàng tiến vào kỷ nguyên số với một tâm thế chủ động, tự tin và tràn đầy khát vọng nâng tầm vị thế quốc gia.

