Tăng cường cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh
Trình bày Tờ trình của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo Luật bổ sung quy định về cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác; cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.
Về các nội dung sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật, theo Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khái niệm thuốc lá tại khoản 1 Điều 2 của Luật hiện hành, bảo đảm bao quát đầy đủ các sản phẩm thuốc lá được luật điều chỉnh. Đồng thời, bổ sung khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế và thuốc lá khác để luật hóa các khái niệm về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người đã bị cấm tại Nghị quyết số 173 của Quốc hội.
Dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung khái niệm nguyên liệu thuốc lá tại khoản 3 Điều 2 của Luật hiện hành để bao quát các sản phẩm nguyên liệu thuốc lá. Bổ sung khái niệm trưng bày thuốc lá vào Điều 2 của Luật hiện hành nhằm chuẩn hóa cách hiểu về hành vi trưng bày thuốc lá, thống nhất trong thực thi pháp luật và thực hiện quy trình cấm trưng bày thuốc lá. Bổ sung khái niệm tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng vào Điều 2 nhằm tránh phát sinh vướng mắc trong việc xác định và chứng minh hành vi vi phạm.
Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, dự thảo Luật bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với việc thành lập và tổ chức hoạt động cai nghiện, tư vấn cai nghiện thuốc lá; bãi bỏ thủ tục hành chính đối với giấy phép mua bán thuốc lá; bãi bỏ giấy phép bán thuốc lá. Đồng thời, bãi bỏ thủ tục hành chính đối với “văn bản đồng ý về việc đầu tư sản xuất, gia công thuốc lá để xuất khẩu vượt quá sản lượng được phép sản xuất của cơ sở” tại khoản 6 Điều 21 của Luật hiện hành theo đề nghị của Bộ Công thương.
Bên cạnh đó, dự thảo Luật phân cấp, phân quyền thủ tục hành chính tại khoản 4 Điều 21 của Luật hiện hành theo hướng chuyển quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho Bộ trưởng Bộ Công thương đối với trường hợp thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, hợp đồng chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp được sử dụng cho sản phẩm thuốc lá gồm thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào.
Theo đó, các hợp đồng nêu trên chỉ được thực hiện tại doanh nghiệp đã có giấy phép sản xuất thuốc lá sau khi được Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công thương đồng ý bằng văn bản.
Cần đánh giá tác động của việc bãi bỏ các thủ tục hành chính
Trình bày Báo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội thống nhất phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của Luật; nội dung dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp, cơ bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế. Hồ sơ dự án Luật cơ bản bảo đảm theo quy định.
Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo lưu ý bổ sung hoàn thiện hồ sơ, tài liệu dự án Luật và chuẩn bị các văn bản quy định chi tiết cần thiết để bảo đảm tổ chức thi hành; rà soát hiệu lực thi hành, quy định chuyển tiếp, ngôn ngữ, thể thức, kỹ thuật trình bày văn bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và chính xác.
Đồng thời, cần tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự án Luật với các luật có liên quan và các dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Hai tới. Giải trình cụ thể về phương án, lộ trình xử lý đối với các hạn chế, nhất là các quy định liên quan trực tiếp đến việc giảm tiếp cận, giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá của Luật hiện hành đã được đánh giá, tổng kết nhưng chưa đề xuất sửa đổi, bổ sung.
Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung đánh giá, tổng kết thực tiễn thi hành đối với các nội dung nhằm luật hóa Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, đánh giá tác động, hiệu quả quản lý nhà nước của việc bãi bỏ các thủ tục hành chính, chỉ luật hóa khi có đủ cơ sở thực tiễn, bảo đảm thống nhất với quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá.
Bảo đảm tính khả thi của các quy định liên quan đến điều kiện tiếp cận thuốc lá của người dưới 18 tuổi
Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết, phạm vi sửa đổi, bổ sung và tên gọi của dự án Luật; đồng thời đề nghị Chính phủ, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu ý kiến đầy đủ của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan chủ trì thẩm tra, cơ quan phối hợp thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Phát biểu kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các khái niệm, phạm vi, đối tượng và các hành vi bị nghiêm cấm, bảo đảm rõ ràng, thống nhất, bao quát các sản phẩm thuốc lá hiện có và có thể phát sinh; thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ chủ trương tại Nghị quyết 173 của Quốc hội.
Về việc hoàn thiện các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, cần bảo đảm tính khả thi của các quy định liên quan đến điều kiện của việc tiếp cận thuốc lá của người dưới 18 tuổi. Tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý các quy định về cấm trưng bày thuốc lá, địa điểm cấm hút thuốc lá, phương thức và địa điểm cấm bán thuốc lá, nhất là bán thuốc lá trên môi trường điện tử, xác minh độ tuổi người mua, bảo đảm rõ ràng, khả thi, có thể kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong thực tế. Đồng thời, làm rõ cơ sở của việc bãi bỏ các quy định về tư vấn cai nghiện thuốc lá, bảo đảm sau khi cắt giảm điều kiện kinh doanh vẫn có cơ chế quản lý phù hợp, không tạo khoảng trống trong quản lý và bảo đảm chất lượng dịch vụ.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, cần đánh giá kỹ việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và các công cụ quản lý thay thế đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá. Qua đó, bảo đảm yêu cầu cải cách thủ tục hành chính nhưng không làm suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước, nhất là khả năng kiểm soát sản lượng, nguồn cung và hoạt động kinh doanh của thuốc lá.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, cần rà soát sự thống nhất của dự thảo Luật với Luật Đầu tư, Luật Thương mại, Luật Hải quan và các pháp luật có liên quan; bảo đảm xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể và khả năng tổ chức thực hiện.
- Báo Đại biểu nhân dân